नेपालसेज/काठमाडौं
नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनका लागि तयार गरिएको लोगोमा संस्थापक नेता विश्वेश्वरप्रसाद (बीपी) कोइरालाको युवा अवस्थाको तस्बिर समेटिएपछि त्यसको सांकेतिक अर्थबारे बहस सुरु भएको छ।लोगोमा बीपीको युवा तस्बिरसँगै कांग्रेसका विभिन्न पुस्ताका नेताहरूका तस्बिरसमेत राखिएका छन्।यसले लोगो केवल ऐतिहासिक व्यक्तित्वको स्मरणका लागि तयार गरिएको हो वा पार्टीको पुस्तागत बहसलाई समेत संकेत गर्छ भन्ने प्रश्न उठाएको छ।बीपीको राजनीतिक जीवनमा युवा अवस्थामै पार्टी निर्माण र नेतृत्वको महत्वपूर्ण जिम्मेवारी आएको इतिहास छ।नेपाली कांग्रेसको आधिकारिक इतिहासअनुसार बीपी २००९ सालको पाँचौँ महाधिवेशनबाट सभापतिमा निर्वाचित भएका थिए।२०१५ सालको पहिलो आमनिर्वाचनमा बीपी नेतृत्वको कांग्रेसले ७४ सिट जितेपछि बीपी प्रधानमन्त्री बनेका थिए।त्यसैले युवा बीपीको तस्बिरलाई आजको कांग्रेसभित्र चलिरहेको नेतृत्व, पुस्तान्तरण र नयाँ पुस्ताको सहभागितासम्बन्धी बहससँग जोडेर हेर्न थालिएको छ।

सम्पादकीय सारांश

Verified

कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनको लोगोमा बीपी कोइरालादेखि शेरबहादुर देउवासम्मका नेताको तस्बिर

लोगोमा बीपीको युवा अवस्थाको तस्बिर राखिएको छ

महाधिवेशनको मूल नारा ‘गौरव, गति र गन्तव्य’

कांग्रेसले **‘परम्पराको सम्मान, परिवर्तनको सङ्कल्प’**लाई स्लोगन बनाएको छ

युवा बीपीको तस्बिरले पुस्तान्तरणको बहसलाई थप चर्चामा ल्याएको छ

बीपीको राजनीतिक यात्रामा युवा अवस्था महत्वपूर्ण चरणका रूपमा देखिन्छ। नेपाली कांग्रेसको इतिहासअनुसार २००९ सालको जनकपुर महाधिवेशनबाट बीपी सभापति निर्वाचित भएका थिए। त्यसपछि २०१५ सालको आमनिर्वाचनमा कांग्रेसले बहुमत हासिल गरेपछि उनको नेतृत्वमा सरकार गठन भएको थियो।युवा बीपीको तस्बिरलाई आजको कांग्रेससँग जोडेर हेर्दा नेतृत्वमा पुस्तागत सहभागिताको प्रश्न स्वाभाविक रूपमा उठ्छ। अहिले कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशन प्रक्रिया अघि बढिरहेका बेला वडा तहका अधिवेशनदेखि माथिल्लो तहसम्म नयाँ प्रतिनिधित्व र नेतृत्व चयनको प्रक्रिया चलिरहेको छ। कांग्रेसको केन्द्रीय निर्वाचन समितिले असोज १६ देखि १९ गतेसम्म केन्द्रीय महाधिवेशन हुने जनाएको छ।

कांग्रेसभित्र ‘युवा नेतृत्व’को परिभाषा र नयाँ पुस्ताको प्रतिनिधित्वबारे पनि बहस हुँदै आएको छ। यस्तो अवस्थामा युवा बीपीको तस्बिरले पार्टीको ऐतिहासिक विरासत र वर्तमान पुस्ताबीचको सम्बन्धबारे प्रश्न उठाउने ठाउँ दिएको छ। यद्यपि, लोगोमा युवा बीपीको तस्बिर राखिएको आधारमा पार्टीले औपचारिक रूपमा पुस्तान्तरणको सन्देश दिन खोजेको निष्कर्ष निकाल्न भने पर्याप्त आधार हुँदैन।पार्टीको आधिकारिक सामग्रीमा बीपी कोइरालाको नेतृत्वमा २०१५ सालमा बनेको सरकारलाई नेपालको पहिलो जननिर्वाचित सरकारका रूपमा उल्लेख गरिएको छ। कांग्रेसको इतिहासमा बीपीलाई पार्टीका पूर्वसभापतिका रूपमा समेत अभिलेख गरिएको छ।यसबीच नेपालमा नयाँ पुस्ताको राजनीतिक सहभागिता र राजनीतिक दलहरूको नेतृत्व संरचनाबारे बहस पनि तीव्र बनेको छ। युवा पुस्ताले सुशासन, जवाफदेहिता र राजनीतिक दलको कार्यशैलीबारे उठाएका प्रश्नले परम्परागत दलहरूमा पुस्तान्तरण र नयाँ नेतृत्वको विषयलाई थप चर्चामा ल्याएको छ। तर यी व्यापक राजनीतिक बहस र कांग्रेसको महाधिवेशन फरक सन्दर्भका विषय हुन्।

लोगोमा युवा बीपीको तस्बिर समावेश हुनु आफैंमा कांग्रेसले नेतृत्व परिवर्तन वा पुस्तान्तरणको औपचारिक घोषणा गरेको प्रमाण होइन। त्यसको वास्तविक राजनीतिक अर्थ महाधिवेशनबाट चयन हुने नेतृत्व, प्रतिनिधित्व, नीति तथा त्यसपछि पार्टीले अवलम्बन गर्ने अभ्यासबाट मूल्यांकन गर्न सकिने विषय हो।कांग्रेसको आधिकारिक इतिहासमा बीपीको नेतृत्व पार्टी निर्माणदेखि सरकार सञ्चालनसम्म जोडिएको देखिन्छ। त्यसैले १५औँ महाधिवेशनको लोगोमा युवा बीपीको तस्बिरले कांग्रेसको इतिहास सम्झाउनेसँगै वर्तमान नेतृत्व संरचना र नयाँ पुस्ताको भूमिकाबारे बहस गर्ने एउटा दृश्य सन्दर्भ भने सिर्जना गरेको छ।

अन्ततः युवा बीपीको तस्बिरले के सन्देश दिन खोजेको हो भन्ने प्रश्नको स्पष्ट उत्तर लोगोबाट मात्र निस्कँदैन। महाधिवेशनको नेतृत्व चयन, प्रतिनिधित्व र आगामी राजनीतिक अभ्यासले उक्त प्रतीकलाई केवल ऐतिहासिक स्मरणका रूपमा राख्ने हो वा नयाँ पुस्ताको सहभागितासँग जोड्ने हो भन्ने कुरा थप स्पष्ट पार्नेछ।

— नेपालसेज | प्रकाशित: १४ असोज २०८३ /  30 September 2026