नेपालसेज/ अन्तर्राष्ट्रिय — अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनमा डेमोक्र्याटिक पार्टीले संसद्मा नियन्त्रण कायम गरेपछि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पमाथि आफ्नै रिपब्लिकन पार्टीभित्र रणनीति परिवर्तन गर्न दबाब बढेको छ। महत्त्वपूर्ण निर्वाचन क्षेत्रमा ट्रम्पले समर्थन गरेका उम्मेदवारसमेत पराजित भएपछि रिपब्लिकन नेताहरूले प्रशासनको कार्यशैली र विवादास्पद नीतिमाथि पुनर्विचार गर्न आग्रह गरेका हुन्।

सम्पादकीय सारांश

Verified

मध्यावधि निर्वाचनमा डेमोक्र्याटिक पार्टीले संसद्मा नियन्त्रण कायम गरेपछि ट्रम्पमाथि आफ्नै पार्टीभित्र दबाब बढेको छ।

रिपब्लिकन नेताहरूले ह्वाइट हाउसका कर्मचारीमा फेरबदल र प्रशासनमा अनुशासन कायम गर्न सुझाव दिएका छन्।

इरान युद्ध र भन्सार शुल्कसम्बन्धी नीतिलाई निर्वाचनमा पराजयका कारणमध्ये मानिएको छ।

उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले इरान युद्धलाई निर्वाचनको पराजयसँग जोड्दै ट्रम्पभन्दा केही फरक धारणा राख्ने प्रयास गरेका छन्।

डेमोक्र्याटहरूले अब ट्रम्प प्रशासनमाथि अनुसन्धान गर्न र नियुक्ति प्रक्रियामा चुनौती दिन सक्नेछन्।

रिपब्लिकन पार्टीका सहयोगी र रणनीतिकारहरूले ट्रम्पलाई ह्वाइट हाउसका कर्मचारीमा व्यापक फेरबदल गर्न, प्रशासनमा अनुशासन कायम गर्न र निर्वाचनमा पराजयको कारण बनेका भनिएका नीतिहरू त्याग्न सुझाव दिएका छन्। ती नीतिमा इरानसँगको युद्ध र भन्सार शुल्कसम्बन्धी नीति प्रमुख रूपमा उल्लेख छन्। ट्रम्पको राष्ट्रपतीय कार्यकाल अब अन्तिम वर्षतर्फ अघि बढिरहेको छ।

अनुभवी रिपब्लिकन रणनीतिकार जोन फिहेरीले निर्वाचनको परिणामलाई ट्रम्पका लागि ‘ठूलो विपत्ति’ को संज्ञा दिएका छन्। उनले ह्वाइट हाउसमा व्यापक फेरबदल गर्नुपर्ने बताउँदै अबका दिनमा ट्रम्प थप कमजोर हुँदै जाने टिप्पणी गरेका छन्।

तर ट्रम्पले भने निर्वाचन परिणामलाई आफ्नो कार्यदिशा परिवर्तन गर्नुपर्ने कारणका रूपमा लिएको संकेत दिएका छैनन्। मंगलबार राति Fox News सँग कुरा गर्दै उनले निर्वाचन परिणामलाई आफूविरुद्धको प्रहारका रूपमा नलिएको बताएका थिए।

निर्वाचन परिणामपछि डेमोक्र्याटहरूले ट्रम्पका विधेयक रोक्न, प्रशासनमाथि अनुसन्धान गर्न र नियुक्तिका लागि प्रस्तावित व्यक्तिहरूलाई चुनौती दिन सक्नेछन्। यसले संसद्मा ट्रम्प प्रशासनमाथिको निगरानी र राजनीतिक दबाब बढाउनेछ। अर्कोतर्फ, संसद्बाट आफ्नो एजेन्डा अघि बढाउन कठिनाइ भएपछि ट्रम्पले कार्यकारी अधिकार प्रयोग गरेर थप निर्णय लिन सक्ने आकलन पनि गरिएको छ।

सन् २०२८ मा राष्ट्रपतिको उम्मेदवार बन्ने आकांक्षा राखेका सम्भावित उत्तराधिकारीहरूका लागि पनि ट्रम्पको विवादास्पद राजनीतिक एजेन्डा निरन्तरता दिने वा नदिने भन्ने विषय महत्त्वपूर्ण बनेको छ। रिपब्लिकन पार्टीका केही नेताहरूले उक्त एजेन्डा राजनीतिक रूपमा बोझ बन्न थालेको आशंका गरेका छन्।

उपराष्ट्रपति JD Vance लाई ट्रम्पको सम्भावित राजनीतिक उत्तराधिकारीका रूपमा हेरिएको छ। बुधबार उनले मध्यावधि निर्वाचनमा भएको पराजयका लागि इरान युद्धलाई जिम्मेवार ठहर्‍याउँदै आफूलाई राष्ट्रपतिभन्दा केही फरक देखाउने प्रयास गरेका छन्। रिपब्लिकन रणनीतिकार तथा पार्टीका अधिकारीहरूका अनुसार ट्रम्पको पार्टीका मतदातामाथिको लामो समयदेखिको पकड कमजोर हुँदै गएको निष्कर्षमा पार्टी पुगेमा यस्ता मतभेद थप सार्वजनिक हुन सक्छन्।

ह्वाइट हाउसमा फेरबदल र अनुसन्धानको तयारी

ह्वाइट हाउसका एक वरिष्ठ अधिकारीका अनुसार उच्च अधिकारीहरू कर्मचारीको बिदाइ, मन्त्रिपरिषद्का सदस्यमा सम्भावित फेरबदल र डेमोक्र्याटहरूले अघि बढाउन सक्ने अनुसन्धानको सामना गर्न तयारी अवस्थामा छन्। नाम सार्वजनिक नगर्ने सर्तमा ती अधिकारीले ह्वाइट हाउसमा काम गर्न कठिन भएको र कर्मचारीको मनोबल निकै कमजोर अवस्थामा पुगेको बताएका छन्।

ती अधिकारीका अनुसार निर्वाचन हुनुभन्दा छ साताअघि नै आन्तरिक सर्वेक्षणले दुवै सदनमा रिपब्लिकनहरूले पराजय बेहोर्ने संकेत गरेको थियो। तर राजनीतिक असरबारे चेतावनी दिँदा पनि ट्रम्पले इरानसम्बन्धी नीति परिवर्तन गर्न अस्वीकार गरेका थिए।

ट्रम्पले मंगलबार राति आठ महिनादेखि जारी इरान युद्धले रिपब्लिकन उम्मेदवारहरूलाई असर गरेको स्वीकार गरेका थिए। यद्यपि, उनले युद्ध सुरु गर्ने आफ्नो निर्णयको बचाउ गरेका थिए।

रिपब्लिकनहरूको चिन्ता युद्धमा मात्र सीमित छैन। पार्टीका एक राजनीतिक सल्लाहकारका अनुसार मिशिगन र आयोवासहित प्रतिस्पर्धात्मक सिनेट निर्वाचन भएका क्षेत्रमा गरिएको समूहगत छलफलपछि यसै गर्मीयामदेखि राष्ट्रिय सल्लाहकारहरू चिन्तित बनेका थिए।

ती छलफलमा रिपब्लिकन र स्वतन्त्र मतदाताहरूले ह्वाइट हाउसको बलरुम निर्माण तथा वासिङ्टनका भवनहरूको पुनर्निर्माणमा राष्ट्रपतिले बढी ध्यान दिएको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गरेका थिए। ट्रम्पले आगामी दुई वर्ष पनि यस्तै विषयमा केन्द्रित रहे अर्को निर्वाचनमा पार्टीले पुनः ठूलो पराजय बेहोर्न सक्ने ती सल्लाहकारको भनाइ छ।

तर बुधबार ट्रम्पले पत्रकारहरूलाई आकस्मिक रूपमा बलरुम निर्माणस्थलको अवलोकन गराएका थिए। उनले उक्त परियोजनामा आफूले दिएको समयको बचाउ गर्दै त्यसलाई आफ्ना लागि आरामदायी काम भनेका थिए। ह्वाइट हाउसले पनि सामाजिक सञ्जालमा ट्रम्पको तस्बिर राख्दै ‘सार्वजनिक जानकारीका लागि : ट्रम्प अझै पनि तपाईंका राष्ट्रपति हुन्’ भन्ने सन्देश दिएको थियो।

ट्रम्पसँग अझै पनि कार्यकारी अधिकार प्रयोग गर्ने पर्याप्त शक्ति छ। यसअघि Reuters ले ह्वाइट हाउसले आप्रवासन, भन्सार शुल्क, आवास र संघीय खर्चसम्बन्धी कार्यकारी निर्णयहरूको तयारी महिनौँदेखि गरिरहेको समाचार दिएको थियो। ती निर्णयमार्फत संसद्मा डेमोक्र्याटहरूको विरोध भए पनि ट्रम्पले आफ्नो एजेन्डाका केही हिस्सा अघि बढाउन सक्नेछन्।

तर कार्यकारी अधिकार प्रयोग गरेर संसद्बाट हुने अनुसन्धान रोक्न भने सम्भव हुनेछैन। ह्वाइट हाउसका ती अधिकारीका अनुसार प्रशासनका कोही पनि यस्ता अनुसन्धानको सामना गर्न चाहँदैनन्।

— नेपालसेज | प्रकाशित: १९ कार्तिक २०८३