नेपालसेज/ पेरिस — फ्रान्समा लगातार तेस्रो सातासमेत प्रदर्शन हुने भएपछि सम्भावित हिंसा रोक्न सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको छ। हेलोविन पर्वसमेत परेकाले प्रदर्शनका क्रममा हिंसा भड्किन सक्ने आशङ्कामा विभिन्न सहरका पसल तथा व्यावसायिक प्रतिष्ठानले आफ्ना अगाडिका भाग काठका फल्याकले छोपेर सुरक्षित बनाएका छन्।

सम्पादकीय सारांश

Verified

फ्रान्समा लगातार तेस्रो सातासमेत प्रदर्शन हुँदै।

सम्भावित हिंसा रोक्न करिब ७० हजार सुरक्षाकर्मी परिचालन।

पेरिसका ४० भन्दा बढी मेट्रो स्टेसन बन्द रहने।

हेलोविनका कारण नकाबधारी प्रदर्शनकारी पहिचान गर्न कठिन हुन सक्ने चिन्ता।

जीवनयापन खर्च, असमानता र नागरिक स्वतन्त्रताको माग गर्दै प्रदर्शन जारी।

MAIN NEWS

राष्ट्रपतीय निर्वाचन आउन छ महिना मात्र बाँकी रहँदा फ्रान्सको राजनीतिक वातावरण तनावपूर्ण बनेको छ। जनमत सर्वेक्षणहरूमा अतिदक्षिणपन्थी नेतृ मरिन ले पेन अगाडि देखिएको उल्लेख गर्दै राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा देशमा यस्तो अशान्त अवस्था रहनु सामान्य नभएको बताउनुभएको छ।

अक्टोबर १७ मा भएको हिंसा पुनः नदोहोरियोस् भन्ने उद्देश्यले शनिबार करिब ७० हजार सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिने भएको छ। यो सङ्ख्या गत साता परिचालन गरिएको सुरक्षाकर्मी बराबर हो। राजधानी पेरिसमा ४० भन्दा बढी मेट्रो स्टेसन बन्द रहनेछन् भने ट्राम सेवा पनि प्रभावित हुनेछन्।

गृहमन्त्रीका सहयोगी लरेन्ट नुनेजले दुई साताअघिकै स्तरको सडक हिंसा हुन सक्ने आशङ्का व्यक्त गर्नुभएको छ। त्यसबेला प्रदर्शनका क्रममा झडप, पसलमा लुटपाट र सार्वजनिक भवनमा आगजनी भएका दृश्य विश्वभर प्रसारित भएका थिए।

प्रदर्शनमा ‘येलो भेस्ट’ आन्दोलनका कार्यकर्ता, ट्रेड युनियन तथा उच्च माध्यमिक र विश्वविद्यालयका विद्यार्थी सहभागी छन्। सुरुमा बढ्दो जीवनयापन खर्च, असमानता र शिक्षाको खस्कँदो अवस्थाविरुद्ध केन्द्रित आन्दोलनले अहिले नागरिक स्वतन्त्रताको संरक्षण र प्रदर्शन गर्ने अधिकारको मागसमेत उठाएको छ। प्रहरीको कडा कारबाहीका क्रममा केही प्रदर्शनकारी गम्भीर घाइते भएपछि आन्दोलनको दायरा थप फराकिलो भएको हो।

हिंसाको आशङ्कामा व्यवसायी चिन्तित

प्रहरी स्रोतका अनुसार सम्भावित हिंसालाई लिएर अधिकारीहरूमा ठूलो चिन्ता छ। एक प्रहरी स्रोतले सबै कुरा शान्तिपूर्ण रूपमा टुङ्गिने आधार नरहेको जनाएको छ।

फ्रान्सको चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष एलेन डि क्रेसेन्जोले पनि व्यवसायीहरू शनिबारको अवस्थालाई लिएर चिन्तित रहेको बताउनुभएको छ। उहाँले पसल सञ्चालकहरू शनिबारको दिन छिट्टै सकियोस् भन्ने चाहिरहेको फ्रान्स इन्टर रेडियोलाई बताउनुभयो।

हेलोविन पर्वले अवस्थालाई थप जटिल बनाउन सक्ने उहाँको भनाइ छ। पर्वका क्रममा मानिसहरूले मास्क तथा नकाब लगाउने भएकाले प्रदर्शनकारीलाई पहिचान गर्न कठिन हुन सक्ने व्यवसायीहरूको चिन्ता छ।

सम्भावित हिंसालाई ध्यानमा राख्दै फ्रान्सका विभिन्न सहरमा पसल तथा व्यावसायिक प्रतिष्ठानका अगाडिका भाग काठका फल्याकले छोपिएका छन्। पेरिसको एउटा पसलमा फल्याकले छोपिएको भागमा ‘यी फल्याकपछाडि न त कुनै शक्ति छ, न त कुनै शत्रु । यहाँ केवल एउटा परिवार र उनीहरूको काम छ’ भन्ने सन्देश लेखिएको छ।

गृहमन्त्रीले बिहीबार सार्वजनिक अशान्तिको उच्च जोखिम रहेको चेतावनी दिँदै प्रदर्शन गर्न अनुमति दिइए पनि सहरका मुख्य केन्द्रमा भने रोक लगाइने बताउनुभएको थियो।

‘अन्धकारको रात’ को आह्वान

पेरिस प्रहरीले प्रदर्शनकारीलाई पूर्वी पेरिसको बास्टिल र नेसन क्षेत्रबीच जुलुस निकाल्न रोक्ने प्रयास गरेको थियो। तर अदालतले प्रहरीको उक्त प्रतिबन्ध उल्ट्याइदिएको छ।

नुनेजका अनुसार अधिकारीहरूले सामाजिक सञ्जालमा शनिबार साँझ हेलोविनका नाममा भेला हुन आह्वान गरिएका सन्देश फेला पारेका थिए। ती सन्देशमा प्रदर्शनकारीलाई ‘क्रान्ति’ सुरु गर्न आग्रह गरिएको थियो। सामाजिक सञ्जालका केही पोस्टमा विशेष पहिरन लगाएर ‘अन्धकारको रात’ का लागि भेला हुन आह्वान गरिएको थियो।

नुनेजले प्रदर्शनकारीलाई अनुहार छोप्ने मास्क लगाउन अनुमति नदिइने चेतावनी दिनुभएको छ। शुक्रबार पेरिसको एउटा विशेष पहिरन बिक्री गर्ने पसलमा ग्राहकको भीड लागेको थियो। तर पसलका व्यवस्थापक डिडियर जारसाले ग्राहकले किनेका सामग्री के प्रयोजनका लागि प्रयोग गर्छन् भन्नेबारे सोध्नु आफ्नो काम नभएको बताउनुभयो।

प्रदर्शन गर्ने अधिकारको माग

अक्टोबर १७ मा भएको झडप, लुटपाट र तोडफोड रोक्न सुरक्षा तथा गुप्तचर संयन्त्रले प्रभावकारी काम गर्न नसकेको अधिकारीहरूले स्वीकार गरेका छन्। त्यसयता विभिन्न सहरमा प्रदर्शन नियन्त्रण गर्ने र कर्फ्यु जारी गर्ने उपाय अपनाउँदै सरकारले सुरक्षा व्यवस्था कडा बनाएको छ।

पेरिसका रिपब्लिक र सातेले–ले हाल क्षेत्रमा शनिबार र आइतबार राति ११ बजेदेखि बिहान ६ बजेसम्म कर्फ्यु लगाइने भएको छ। मेयरको कार्यालयका अनुसार सार्वजनिक स्थलको सरसफाइका लागि सप्ताहन्तमा एक हजारभन्दा बढी नगरपालिका कर्मचारी परिचालन गरिनेछ।

राम्रो शैक्षिक वातावरणको माग गर्दै उच्च माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थीहरूले हप्तौँसम्म गरेको प्रदर्शनपछि पछिल्लो अशान्ति सुरु भएको हो। बढ्दो जीवनयापन खर्चविरुद्धको प्रदर्शन जारी रहेकै बेला गत साता पेरिसबाहिर भएको गोलीकाण्डले पनि देशलाई स्तब्ध बनाएको थियो।

उक्त घटनामा एक जनाको मृत्यु भएको थियो भने ११ वर्षीया बालिकासहित सात जना घाइते भएका थिए। पीडितमध्ये अधिकांश विदेशी मूलका थिए। घटनापछि जातीय घृणालाई सामान्यीकरण गर्ने प्रवृत्तिविरुद्ध विभिन्न स्थानमा प्रदर्शन भएका छन्।

— नेपालसेज | प्रकाशित: २०८३ कात्तिक १४ गते, शुक्रबार