NepalSays/ जेरुसेलम
इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको समर्थन रहेको गाजा शान्ति योजनालाई अस्वीकार गरेका छन्। आइतबार मन्त्रिपरिषद् बैठकमा बोल्दै नेतन्याहुले हमास पूर्ण रूपमा निःशस्त्र नभएसम्म गाजाबाट इजरायली सेना फिर्ता नहुने स्पष्ट पारेका हुन्। अमेरिकी नेतृत्वको १५ बुँदे योजनालाई हमासले समर्थन गरे पनि इजरायलले त्यसलाई स्वीकार नगरेको हो। नेतन्याहुको अडानले गाजामा युद्ध अन्त्य गर्ने अमेरिकी प्रयासलाई थप जटिल बनाएको छ। यस घटनाले लामो समयदेखि नजिकको सम्बन्ध रहेको अमेरिका र इजरायलबीचको रणनीतिक मतभेद पनि सार्वजनिक रूपमा देखाएको छ।

सम्पादकीय सारांश

Verified

 

ट्रम्पसमर्थित योजनाले गाजामा जारी युद्ध अन्त्य गर्ने, हमासको निःशस्त्रीकरण गर्ने र त्यसपछि इजरायली सेनाको पूर्ण फिर्तीको बाटो खोल्ने उद्देश्य राखेको थियो। योजनाअनुसार गाजाको शासन व्यवस्थालाई समेत नयाँ संरचनामार्फत अघि बढाउने प्रस्ताव गरिएको थियो। हमासले योजनालाई स्वीकार गर्दै वार्ताका लागि तयार रहेको संकेत दिएको छ। तर नेतन्याहुले हमासको पूर्ण निःशस्त्रीकरणलाई कुनै पनि सैन्य फिर्तीभन्दा अगाडिको अनिवार्य सर्त बनाएका छन्।

नेतन्याहुले इजरायलले आफ्नो सुरक्षासम्बन्धी निर्णयमा बाह्य दबाब स्वीकार नगर्ने संकेतसमेत दिएका छन्। उनका अनुसार हमाससँग सैन्य क्षमता बाँकी रहेसम्म गाजाबाट इजरायली सेना फिर्ता गर्नु इजरायलको सुरक्षाका लागि स्वीकार्य हुँदैन। यसअघि ट्रम्प प्रशासनले गाजामा युद्ध अन्त्य गर्ने र राजनीतिक समाधानतर्फ अघि बढ्ने प्रयास गरिरहेको थियो। तर इजरायली प्रधानमन्त्रीको पछिल्लो निर्णयले अमेरिकी पहल र इजरायलको सुरक्षा प्राथमिकताबीचको दूरी स्पष्ट पारेको छ।

यसैबीच हमासले नेतन्याहुको अडानप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै अमेरिकी प्रस्ताव कार्यान्वयनका लागि मध्यस्थकर्तामार्फत इजरायलमाथि दबाब बढाउन आग्रह गरेको छ। हमासले आफू प्रस्तावप्रति प्रतिबद्ध रहेको बताउँदै इजरायलले पनि त्यसका प्रावधान पालना गर्नुपर्ने धारणा राखेको छ। तर इजरायलले हमासको पूर्ण निःशस्त्रीकरणलाई पहिलो सर्त बनाएकाले दुई पक्षबीचको मुख्य विवाद कायमै छ। यही मतभेदका कारण युद्धविराम र दीर्घकालीन शान्ति सम्झौताको सम्भावना तत्कालै सहज देखिएको छैन।

नेतन्याहुको पछिल्लो निर्णय इजरायलको आन्तरिक राजनीतिक दबाबसँग पनि जोडिएको विश्लेषण भइरहेको छ। उनीमाथि गठबन्धनभित्रका दक्षिणपन्थी शक्तिहरूबाट हमासविरुद्ध कडा नीति कायम राख्न दबाब रहेको बताइएको छ। अर्कोतर्फ ट्रम्प प्रशासन गाजामा युद्ध अन्त्य गर्दै आफ्नो कूटनीतिक पहललाई अघि बढाउन चाहन्छ। यस्तो अवस्थामा अमेरिका र इजरायलबीचको मतभेद कति गहिरिन्छ र त्यसले गाजा युद्धको आगामी दिशामा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय चासो बढेको छ।

(— नेपालसेज | साउन २५, २०८३ सोमबार / August 10, 2026)