नेपालसेज | अमेरिका।
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) क्षेत्रमा भइरहेको ठूलो लगानीबाट अपेक्षित प्रतिफल समयमै प्राप्त हुनेमा लगानीकर्ताले शंका गर्न थालेपछि अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय बजारमा दबाब देखिएको छ। Reuters ले अक्टोबर १६ मा प्रकाशित गरेको समाचारअनुसार, AI कम्पनीका सेयरमा आएको गिरावट र अमेरिकी सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल घट्दा अमेरिकी डलर पाँच सातापछि पहिलो साप्ताहिक गिरावटतर्फ अघि बढेको छ। यसबीच यूरोले अमेरिकी डलरको तुलनामा सुधार गरेको छ। बजारमा देखिएको परिवर्तनले AI क्षेत्रमा तीव्र रूपमा बढेको लगानी, डेटा सेन्टर निर्माणको लागत र कम्पनीहरूको ऋण व्यवस्थापनबारे नयाँ प्रश्न उठाएको छ।

सम्पादकीय सारांश

Verified

AI क्षेत्रमा लगानीको प्रतिफलबारे बजारमा चिन्ता बढेको छ।

अमेरिकी डलर पाँच सातापछि पहिलो साप्ताहिक गिरावटतर्फ।

यूरो १७ महिनाको न्यून बिन्दुबाट सुधारिएको छ।

अमेरिकी सरकारी ऋणपत्रमा लगानीकर्ताको आकर्षण बढेको छ।

AI कम्पनीको ऋण र डेटा सेन्टरको लागत बजारको मुख्य चिन्ता बनेको छ।

AI प्रविधिको विकाससँगै ठूला प्रविधि कम्पनीहरूले डेटा सेन्टर, कम्प्युटिङ चिप, ऊर्जा र नेटवर्क पूर्वाधारमा ठूलो रकम खर्च गरिरहेका छन्। यसले AI सेवा विस्तार गर्न आवश्यक क्षमता निर्माण गरे पनि त्यस्ता परियोजनाबाट पर्याप्त आम्दानी कहिले सुरु हुन्छ भन्ने विषय लगानीकर्ताका लागि महत्त्वपूर्ण बनेको छ। डेटा सेन्टर सञ्चालनका लागि आवश्यक विद्युत्, उपकरण र वित्तीय लागत उच्च हुँदा आम्दानी अपेक्षाअनुसार नबढेमा ऋणमा आधारित परियोजनाको जोखिम बढ्न सक्छ।

बजारमा देखिएको अर्को महत्त्वपूर्ण परिवर्तन अमेरिकी सरकारी ऋणपत्रतर्फ लगानीकर्ताको आकर्षण बढ्नु हो। जोखिमपूर्ण सेयर बजारमा अनिश्चितता बढ्दा केही लगानीकर्ताले सरकारी ऋणपत्रलाई तुलनात्मक रूपमा सुरक्षित विकल्पका रूपमा रोज्ने गर्छन्। यसले ऋणपत्रको मूल्य बढाउन र प्रतिफल घटाउन सक्छ। Reuters का अनुसार, यही प्रवृत्तिले अमेरिकी डलरमाथिको दबाब बढाउन योगदान दिएको छ। यूरो पनि अघिल्ला पाँच सातामा अमेरिकी डलरको तुलनामा तीन प्रतिशतभन्दा बढी कमजोर बनेपछि पुनः सुधारतर्फ गएको छ।

AI क्षेत्रमा लगानीसँग सम्बन्धित चिन्ता सेयर बजारमा मात्र सीमित छैन। ऋण लिएर डेटा सेन्टर निर्माण गर्ने कम्पनीहरूको वित्तीय अवस्था र भविष्यमा ऋण तिर्न सक्ने क्षमताबारे पनि लगानीकर्ताले प्रश्न उठाइरहेका छन्। उच्च लागतमा पूर्वाधार विस्तार गर्ने कम्पनीले अपेक्षित नाफा कमाउन नसकेमा ऋणको भार बढ्न सक्छ। तर यसलाई सम्पूर्ण AI उद्योग असफल हुँदै गएको संकेतका रूपमा बुझ्नु उचित हुँदैन; बजारको प्रतिक्रिया मुख्यतः लगानीको मूल्याङ्कन, लागत र प्रतिफलबीचको सम्बन्धसँग जोडिएको छ।

विश्व वित्तीय बजारमा आएको यो उतारचढावले नेपालजस्ता आयातमा निर्भर अर्थतन्त्रमा पनि अप्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्छ। अमेरिकी डलरको अन्तर्राष्ट्रिय मूल्य परिवर्तन हुँदा आयात लागत, विदेशी मुद्रा विनिमय र अन्तर्राष्ट्रिय लगानीको वातावरणमा असर पर्न सक्छ। नेपालमा भारतीय रुपैयाँसँग नेपाली रुपैयाँको स्थिर विनिमय दर कायम रहेकाले डलरको परिवर्तनले आयात लागतमा कस्तो असर पार्छ भन्ने कुरा भारतीय रुपैयाँको अवस्था, अन्तर्राष्ट्रिय वस्तुको मूल्य र नेपाल राष्ट्र बैंकको विनिमय दरमा पनि निर्भर हुन्छ। त्यसैले डलर कमजोर भएको समाचारबाट मात्र नेपालमा वस्तुको मूल्य घट्ने निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन।