नेपालसेज / चितवन
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको चर्चित जंगली भाले हात्ती ‘रोनाल्डो’ शनिबार बिहान मृत अवस्थामा फेला परेका छन्। निकुञ्जको बफर जोनअन्तर्गत सौराहानजिकैको बिसहजारी ताल र कुमाल ताल क्षेत्रमा उनको शव भेटिएको हो। रोनाल्डो चितवनको हात्ती प्रजनन तथा तालिम केन्द्रका लागि महत्वपूर्ण भाले हात्तीका रूपमा परिचित थिए। निकुञ्जका अनुसार प्रजनन केन्द्रमा जन्मिएका ३८ वटा छावा रोनाल्डोका सन्तानका रूपमा अभिलेखमा छन्। उनले बन्दी अवस्थामा रहेका पोथी हात्तीहरूसँग प्रजनन गरी केन्द्रको हात्ती जनसंख्याको आनुवंशिक विविधतामा योगदान पुर्‍याएका थिए। निकुञ्जका सूचना अधिकारी अविनाश थापा मगरका अनुसार जंगली भाले हात्ती मृत अवस्थामा फेला परेको प्रारम्भिक जानकारी प्राप्त भएको थियो। घटनाबारे थप विवरण संकलन भइरहेको उनले बताएका छन्। मृत्युको वास्तविक कारण भने निकुञ्जले अहिलेसम्म सार्वजनिक गरेको छैन। त्यसैले रोनाल्डोको मृत्युको कारणबारे अहिले नै कुनै निश्चित निष्कर्ष निकालिएको छैन।

सम्पादकीय सारांश

Verified

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको बफर जोनमा ‘रोनाल्डो’ मृत फेला।

सौराहास्थित बिसहजारी ताल र कुमाल ताल क्षेत्रनजिक शव भेटिएको हो।

प्रजनन केन्द्रमा जन्मिएका ३८ वटा छावा रोनाल्डोका सन्तान भएको निकुञ्जको भनाइ।

करिब २४ वर्षअघि सौराहा क्षेत्रमा देखिन थालेपछि स्थानीयले उनको नाम ‘रोनाल्डो’ राखेका थिए।

मृत्युको कारणबारे निकुञ्जले विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरिसकेको छैन।

रोनाल्डो करिब २४ वर्षअघि सौराहा क्षेत्रमा देखिन थालेका थिए। त्यतिबेला ब्राजिलियन फुटबल स्टार Ronaldo विश्वभर चर्चामा थिए। उनको चुस्त र सक्रिय गतिविधि देखेर स्थानीय गाइडहरूले जंगली हात्तीको नाम पनि ‘रोनाल्डो’ राखेका थिए। त्यसपछि यही नाम उनको पहिचान बनेको थियो। सौराहा र खोरसोर क्षेत्रमा नियमित देखिने रोनाल्डो स्थानीय गाइड, वन्यजन्तु कर्मचारी तथा पर्यटकका लागि परिचित वन्यजन्तु थिए। विशेषगरी खोरसोरस्थित हात्ती प्रजनन केन्द्र वरपर उनको उपस्थितिले उनलाई अन्य जंगली हात्तीभन्दा फरक पहिचान दिएको थियो। केन्द्रका पोथी हात्तीहरूसँग प्रजननमा सहभागी हुँदै उनले संरक्षण केन्द्रमा जन्मिएका धेरै छावाको जैविक वंशमा योगदान पुर्‍याएका थिए।

रोनाल्डोका सन्तानमध्ये केही हात्ती नेपालबाट विदेश पठाउने तयारीमा समेत परेका थिए। २०२५ मा कतार पठाउने तयारी गरिएका दुई हात्तीका छावा Rudrakali र Khagendra Prasad पनि रोनाल्डोकै सन्तान भएको चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका अधिकारीहरूले बताएका थिए। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा जंगली भाले हात्तीले प्रजनन केन्द्रका पोथी हात्तीहरूसँग प्रजनन गर्ने अभ्यास लामो समयदेखि हुँदै आएको छ। यसले बन्दी अवस्थामा रहेका हात्तीको प्रजननमा जंगली हात्तीको आनुवंशिक योगदान कायम राख्न मद्दत गरेको छ। विगतमा पनि रोनाल्डो र अन्य जंगली भाले हात्तीलाई प्रजननका लागि महत्वपूर्ण मानिएको अभिलेख भेटिन्छ।

रोनाल्डोको मृत्युले चितवनको वन्यजन्तु संरक्षणमा उनको लामो योगदानलाई फेरि चर्चामा ल्याएको छ। विशेषगरी ३८ वटा छावाको पिता बनेका रोनाल्डो चितवनको हात्ती प्रजनन कार्यक्रमसँग जोडिएको एउटा महत्वपूर्ण जंगली भाले हात्तीका रूपमा सम्झिनेछन्। मृत्युको कारण र अन्य प्राविधिक विवरणबारे निकुञ्जको थप अनुसन्धानपछि मात्रै स्पष्ट जानकारी आउनेछ।