नेपालSays/लन्डन
बेलायतमा स्किल्ड वर्कर भिसामार्फत काम गरिरहेका नेपाली कामदार रोजगारदाताको स्पोन्सर लाइसेन्स निलम्बन वा खारेज भएपछि थप जोखिममा पर्न थालेका छन्। बेलायतको गृह मन्त्रालयले नियम र पूर्वशर्त पालना नगर्ने रोजगारदातामाथि कारबाही तीव्र बनाएपछि केही कम्पनीले विदेशी कामदारलाई प्रायोजन गर्ने अधिकार गुमाएका छन्। यस्तो अवस्थामा सम्बन्धित कामदारले निश्चित अवधिभित्र अर्को अनुमोदित रोजगारदाताबाट स्पोन्सरसीप खोज्नुपर्ने हुन्छ। रोजगारदाताको लाइसेन्स निलम्बित वा खारेज भएमा कामदारले सामान्यतः ६० दिनभित्र नयाँ स्पोन्सर खोज्नुपर्ने वा बेलायत छाड्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ।

सम्पादकीय सारांश

Verified

बेलायतमा रोजगारदाताको स्पोन्सर लाइसेन्स खारेज हुँदा नेपाली कामदार जोखिममा परेका छन्।

लाइसेन्स गुमेपछि कामदारले ६० दिनभित्र नयाँ स्पोन्सर खोज्नुपर्ने हुन्छ।

तलब सीमा बढेपछि नयाँ स्पोन्सर पाउन धेरै कामदारलाई कठिन भएको छ।

केही नेपाली कामदार रोजगारदाताबाट न्यून तलब, बिदा र पे-स्लिप नपाउने समस्यामा छन्।

बेलायत सरकारले स्किल्ड वर्कर भिसाका नियम र रोजगारदाताको अनुपालनमा कडाइ गरेको छ।

बेलायतमा पछिल्लो समय स्किल्ड वर्कर भिसाका नियमसमेत कडा बनाइएका छन्। हाल सामान्य स्किल्ड वर्कर भिसाका लागि न्यूनतम तलब सीमा वार्षिक ४१ हजार ७०० पाउन्ड रहेको छ, यद्यपि निश्चित स्वास्थ्य, शिक्षा र अन्य विशेष अवस्थाका काममा फरक सीमा लागू हुन सक्छ। साथै कामदारले होम अफिसबाट अनुमोदित रोजगारदाताबाट रोजगारीको प्रस्ताव र स्पोन्सरसीप प्रमाणपत्र प्राप्त गर्नुपर्छ। नियम परिवर्तनपछि केही गैर-स्नातक तथा कम तलब भएका पेसाहरू नयाँ स्किल्ड वर्कर भिसाका लागि योग्य नरहने अवस्था आएको छ।

यसको प्रत्यक्ष असर बेलायतमा रहेका केही नेपाली कामदारमा परेको छ। एक नेपाली कामदारले रोजगारदाताबाट स्पोन्सरसीप पाएर म्यानेजरको काम गरिरहे पनि कम्पनीको लाइसेन्स निलम्बन वा खारेजीको प्रक्रियाले आफ्नो भविष्य अन्योलमा परेको बताएकी छन्। उनले दुईपटक भिसा बढाउँदा ठूलो रकम खर्च गरिसकेको र स्थायी बसोबासको प्रक्रियामा अघि बढिरहेका बेला रोजगारदाताको लाइसेन्ससम्बन्धी समस्या आएको बताएकी छन्। नयाँ स्पोन्सर खोज्दा अहिलेको तलब सीमा पूरा गर्नुपर्ने भएकाले आफूजस्ता कामदारका लागि अर्को रोजगारी पाउन झनै कठिन भएको उनको भनाइ छ।

नेपाली कामदारहरूले रोजगारदाताबाट आर्थिक तथा मानसिक शोषणसमेत भोग्नुपरेका घटनाहरू सार्वजनिक भएका छन्। कतिपयले सम्झौतामा उल्लेख गरिएको भन्दा बढी समय काम गर्नुपरेको, पर्याप्त पे-स्लिप नपाएको, पेड होलिडे नपाएको तथा पेन्सन रकमसम्बन्धी समस्या भोगेको विवरण सार्वजनिक भएको छ। एउटा घटनामा एक नेपाली कामदारले करिब २६ महिनाको अवधिमा पेड होलिडे नपाएको र रोजगारदाताविरुद्ध बेलायती श्रम अदालत पुगेको बताइएको छ। यस्ता घटनाले स्किल्ड वर्कर भिसामा पुगेका नेपाली कामदारको रोजगार सुरक्षा र अधिकारबारे गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।

अध्यागमनसम्बन्धी जानकारहरूका अनुसार बेलायत सरकारले रोजगारदाताको अनुपालन जाँचलाई कडा बनाउँदै लगेको छ। सम्झौताअनुसार तलब नदिने, न्यूनतम ज्याला नदिने, होलिडे पे नदिने, साप्ताहिक बिदा नदिने वा स्पोन्सरसीप प्रमाणपत्रमा उल्लेख गरिएको कामभन्दा फरक काम गराउनेजस्ता विषय भेटिएमा रोजगारदाताको लाइसेन्समाथि कारबाही हुन सक्छ। बेलायतमा एक लाख २० हजारभन्दा बढी व्यवसायसँग दक्ष कामदारलाई प्रायोजन गर्ने लाइसेन्स रहेको उल्लेख छ। यसबीच जारी स्किल्ड वर्कर भिसाको संख्या पनि अघिल्लो वर्षको तुलनामा घटेको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ।

नेपालस्थित तथा बेलायतस्थित नेपालीहरूका लागि यो विषय थप संवेदनशील बनेको छ। बेलायतस्थित नेपाली दूतावासले यसअघि नै स्पोन्सरसीप तथा वर्क भिसासम्बन्धी ठगीबाट सचेत रहन आग्रह गर्दै सूचना जारी गरेको छ। वैध स्पोन्सर लाइसेन्स, रोजगारीको वास्तविकता, तलब, कामको प्रकृति र स्पोन्सरसीप प्रमाणपत्रलगायत विवरण जाँच गरेर मात्र प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्ने देखिन्छ। बेलायतको आधिकारिक नियमअनुसार स्किल्ड वर्कर भिसाका लागि रोजगारदाता होम अफिसबाट अनुमोदित स्पोन्सर हुनुपर्छ र आवेदनमा रोजगारदाताको स्पोन्सर लाइसेन्स नम्बरसमेत आवश्यक हुन्छ।

(— नेपालसेज | २९ साउन २०८३, शुक्रबार / August 14, 2026)