NepalSays/ साउदी अरब।
साउदी अरबको महत्वपूर्ण East-West तेल पाइपलाइन प्रणालीमा प्रहार भएपछि आगलागी भएको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार बिहीबार भएको आक्रमणमा पाइपलाइन नजिक रहेका पम्पिङ स्टेसनलाई प्रहार गरिएको प्रारम्भिक मूल्याङ्कन छ। घटनापछि साउदी सरकारले सुरक्षाका लागि पाइपलाइन अस्थायी रूपमा बन्द गरेको छ। CNN सँग कुरा गरेका दुई अमेरिकी अधिकारीका अनुसार आक्रमणमा प्रयोग भएका ड्रोन इराकबाट आएको प्रारम्भिक मूल्याङ्कन गरिएको छ। तर घटनाको जिम्मेवारी कसले लिएको हो भन्ने औपचारिक रूपमा स्पष्ट भइसकेको छैन। पाइपलाइनको मुख्य संरचनामै कति क्षति पुगेको छ भन्नेबारे पनि प्रारम्भिक चरणमा पूर्ण विवरण सार्वजनिक भएको छैन।

सम्पादकीय सारांश

Verified

साउदी अरबको महत्वपूर्ण East-West तेल पाइपलाइनमा बिहीबार आक्रमण भएको छ।

पाइपलाइनसँग जोडिएका पम्पिङ स्टेसनमा प्रहार भएपछि आगलागी भएको अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

प्रारम्भिक मूल्याङ्कनमा इराकबाट आएका ड्रोन संलग्न रहेको बताइएको छ।

सुरक्षाका लागि साउदीले पाइपलाइन अस्थायी रूपमा बन्द गरेको छ।

यो मार्ग अहिले स्ट्रेट अफ होर्मुजको जोखिमबीच साउदी तेल निर्यातका लागि झनै महत्वपूर्ण बनेको छ।

उपग्रहबाट प्राप्त तस्बिरमा एउटा पम्पिङ स्टेसनमा ठूलो आगलागीबाट भएको क्षति देखिएको छ भने अर्को स्थानमा बाक्लो कालो धुवाँ निस्किएको देखिएको रिपोर्टमा उल्लेख छ। यसले साउदीको ऊर्जा पूर्वाधारमाथि बढ्दो सुरक्षा जोखिमलाई उजागर गरेको छ। साउदी ऊर्जा मन्त्रालयले आक्रमणपछि East-West पाइपलाइनलाई सावधानीका रूपमा बन्द गरिएको जनाएको छ। मन्त्रालयका अनुसार रियाद र मदिना क्षेत्रका पाइपलाइनमा बिहीबार बिहान भएका आक्रमणमा केही मानिस घाइते भएका छन् र उनीहरूलाई उपचार गरिएको छ। सुरक्षाकर्मी तथा प्राविधिक टोलीले तत्काल घटनास्थलमा पुगेर पाइपलाइनको सुरक्षा र अवस्थाबारे मूल्याङ्कन थालेका थिए।

यो पाइपलाइन अहिले साउदी अरबका लागि रणनीतिक रूपमा अत्यन्त महत्वपूर्ण छ। स्ट्रेट अफ होर्मुजमा जारी संकटका कारण साउदीले आफ्नो तेल निर्यातको ठूलो हिस्सा वैकल्पिक रूपमा Red Sea तर्फ पठाउँदै आएको छ। East-West पाइपलाइनमार्फत पूर्वी साउदी अरबमा उत्पादन भएको कच्चा तेल Red Sea को Yanbu बन्दरगाहसम्म पुर्‍याउन सकिन्छ।Reutersका अनुसार साउदीले इराकबाट प्रक्षेपण गरिएका ड्रोनले East-West पाइपलाइनमा हमला गरेको जनाएको छ। तर तत्काल प्रतिकार नगर्ने र इराकी प्रधानमन्त्रीको अनुरोधलाई ध्यानमा राख्दै अहिले संयमता अपनाउने साउदीको भनाइ छ। साथै, आफ्नो सार्वभौमिकता र महत्वपूर्ण पूर्वाधारको सुरक्षाका लागि आवश्यक कदम चाल्ने अधिकार सुरक्षित राखेको पनि साउदीले जनाएको छ।

आक्रमणको घटनाक्रम यस्तो समयमा भएको छ, जब अमेरिका–इरान युद्धका कारण मध्यपूर्वको ऊर्जा तथा समुद्री व्यापार मार्गमा जोखिम बढेको छ। यसअघि पनि इरानसँग सम्बन्धित समूहहरूले क्षेत्रीय ऊर्जा पूर्वाधार र समुद्री मार्गलाई दबाबमा पार्दै आएका छन्। Yemen मा इरानसमर्थित हुथी समूहको गतिविधि बढ्नुले Red Sea मार्गमाथिको जोखिमसमेत थपिएको छ। यस घटनाले विश्व तेल बजारमा थप दबाब सिर्जना गर्न सक्ने चिन्ता बढाएको छ। विशेषगरी होर्मुजको जोखिमका कारण वैकल्पिक निर्यात मार्गका रूपमा प्रयोग भइरहेको East-West पाइपलाइनमै आक्रमण भएपछि साउदीको तेल आपूर्ति संरचनाको सुरक्षाबारे गम्भीर प्रश्न उठेको छ। Reutersका अनुसार तेलको मूल्य यसै साता प्रति ब्यारेल १०० डलरभन्दा माथि पुगेको थियो।

आक्रमणबाट पाइपलाइनको नियमित सञ्चालन कहिले पूर्ण रूपमा पुनःस्थापित हुन्छ भन्ने तत्काल स्पष्ट छैन। त्यसैले घटनाको वास्तविक क्षति, आक्रमणकारीको पहिचान र विश्व बजारमा यसको दीर्घकालीन प्रभावबारे थप विवरण आउन बाँकी छ।