कूष्माण्डालाई सृष्टि, ऊर्जा, जीवनशक्ति र सकारात्मक चेतनासँग जोडिएको नवदुर्गाको चौथो स्वरूप मानिन्छ।
नेपालसेज/काठमाडौं
नवरात्रिको चौथो दिन देवी कूष्माण्डाको पूजा गरिन्छ। नवदुर्गाको यो स्वरूपलाई सृष्टि, ऊर्जा र जीवनशक्तिसँग जोडेर व्याख्या गरिन्छ। धार्मिक परम्परामा कूष्माण्डालाई ब्रह्माण्डीय ऊर्जाको स्रोतका रूपमा वर्णन गरिएको पाइन्छ। ‘कूष्माण्डा’ नामको धार्मिक व्याख्या ब्रह्माण्डीय सृष्टिसँग सम्बन्धित छ। केही धार्मिक आख्यानमा देवीको दिव्य मुस्कानबाट ब्रह्माण्डीय सृष्टिको सुरुवात भएको प्रतीकात्मक कथा पाइन्छ।
कूष्माण्डा नवदुर्गाको चौथो स्वरूप हुन्।
उहाँलाई सृष्टि र ब्रह्माण्डीय ऊर्जासँग जोडिन्छ।
कूष्माण्डाको स्वरूपमा आठ हात देखाइन्छ।
उहाँको वाहन सिंह मानिन्छ।
उहाँलाई जीवन, ऊर्जा र सिर्जनात्मक शक्तिको प्रतीक मानिन्छ।
कूष्माण्डाको स्वरूपलाई सामान्यतया आठ हात भएको देवीका रूपमा चित्रण गरिन्छ। उहाँका हातमा विभिन्न आयुध तथा धार्मिक वस्तुहरू देखाइन्छन् भने उहाँको वाहन सिंह मानिन्छ। कूष्माण्डाको कथा सिर्जनात्मक शक्ति र सकारात्मक ऊर्जासँग जोडिन्छ। जीवनलाई अघि बढाउन ऊर्जा, उत्साह र सिर्जनशीलता आवश्यक हुन्छ भन्ने सन्देश यस स्वरूपबाट लिन सकिन्छ।
विशेषगरी नयाँ विचार, नयाँ काम वा नयाँ यात्राको सुरुवात गर्नेहरूका लागि कूष्माण्डाको प्रतीकात्मक अर्थ अझै सान्दर्भिक देखिन्छ। अन्धकारपछि उज्यालो र शून्यताबाट सिर्जनाको सम्भावना देखाउने देवीका रूपमा उहाँलाई सम्झने गरिन्छ। नवरात्रिको चौथो दिन कूष्माण्डाको आराधनाले नवदुर्गाको यात्रामा ऊर्जा र सिर्जनाको चरणलाई प्रतिनिधित्व गर्छ।
कूष्माण्डाको प्रतीकात्मक अर्थ
सूर्य — ऊर्जा
जीवन र चेतनाको स्रोत।
सिंह — शक्ति
आत्मविश्वास र साहसको प्रतीक।
आठ हात — बहुआयामिक शक्ति
जीवनका विभिन्न पक्ष सम्हाल्ने सामर्थ्य।
आजको सन्देशः “सिर्जना गर्न ऊर्जा चाहिन्छ, ऊर्जा जगाउन सकारात्मक सोच।”
— नेपालसेज | प्रकाशित: २८ असोज २०८३ / October 14, 2026
प्रतिक्रिया दिनुहोस