NepalSays/ तेहरान
इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (IRGC) ले इराकबाट अमेरिकी सेना पूर्ण रूपमा फिर्ता हुनुलाई ‘ऐतिहासिक विजय’ भनेको छ। अमेरिकी सेना र उसका गठबन्धन सहयोगीहरूले बुधबार इराकमा आफ्नो सैन्य मिसन औपचारिक रूपमा समाप्त गर्दै अन्तिम सैनिकहरू फिर्ता गरेका थिए। IRGC ले अमेरिकी सेना फिर्तीलाई इराकी जनताको इच्छा र प्रतिरोधको परिणामका रूपमा व्याख्या गरेको छ। इरानले अमेरिकी सेना इराकबाट मात्र नभई सम्पूर्ण क्षेत्रबाट फिर्ता हुनुपर्ने धारणा राख्दै आएको छ। अमेरिकी फिर्तीपछि इराकको सुरक्षा र मध्यपूर्वको शक्ति सन्तुलनमा परिवर्तन आउन सक्ने विषयमा पनि चर्चा भइरहेको छ।

सम्पादकीय सारांश

Verified

इराकबाट अमेरिकी सेनाको पूर्ण फिर्ती बुधबार सम्पन्न भएको छ।

इरानको IRGC ले अमेरिकी फिर्तीलाई ‘ऐतिहासिक विजय’ भनेको छ।

इरानले यसलाई मध्यपूर्वबाट अमेरिकी सेना फिर्तीको सुरुवात भएको बताएको छ।

अमेरिकी सेनाले २०१४ देखि ISIS विरुद्धको सैन्य अभियानमा भूमिका खेलेको थियो।

अमेरिकी सेना हटेपछि इरान समर्थित समूहको प्रभाव बढ्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

अमेरिकी सेनाको इराकबाट फिर्ती सन् २०२४ मा अमेरिका र इराकबीच भएको सहमतिअनुसार भएको हो। अमेरिकी नेतृत्वको गठबन्धनले सन् २०१४ देखि इराक र सिरियामा इस्लामिक स्टेट (ISIS) विरुद्ध सैन्य अभियान सञ्चालन गर्दै आएको थियो। अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयका अनुसार उक्त १२ वर्षे अभियानले इराकमा ISIS लाई संगठित सैन्य शक्तिका रूपमा पराजित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो। अन्तिम अमेरिकी तथा गठबन्धन सैनिकहरू इराकको कुर्द क्षेत्रस्थित Erbil Air Base बाट फिर्ता भएका छन्।

इरानले अमेरिकी सेनाको फिर्तीलाई आफ्नो क्षेत्रीय दृष्टिकोणअनुसार महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। इरान समर्थित इराकी सशस्त्र समूहका एक कमाण्डरले अमेरिकी फिर्तीलाई इराकी प्रतिरोध समूह र इराकी जनताका लागि ‘ऐतिहासिक विजय’ तथा अमेरिकी परियोजनाको पराजयका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। इरानले लामो समयदेखि मध्यपूर्वमा अमेरिकी सैन्य उपस्थितिको विरोध गर्दै आएको छ। इराकमा इरानको राजनीतिक तथा सुरक्षा प्रभाव पनि बलियो रहेको छ।

तर अमेरिकी सेना फिर्ता भएपछि इराकको सुरक्षा अवस्थाबारे केही चिन्ता पनि व्यक्त गरिएको छ। Reuters का अनुसार केही इराकी अधिकारी तथा विश्लेषकहरूले अमेरिकी सेना हटेपछि सुरक्षा रिक्तता उत्पन्न हुन सक्ने र त्यसको फाइदा इरान समर्थित सशस्त्र समूह वा इस्लामिक स्टेटका बाँकी समूहले उठाउन सक्ने बताएका छन्। अमेरिकी सेनाले फिर्ता भए पनि इराकी साझेदारलाई लक्षित तालिम र गुप्तचर सहयोग भने जारी राख्ने जनाएको छ। इराकी प्रधानमन्त्रीले पनि अन्तर्राष्ट्रिय गठबन्धनको सैन्य मिसन सकिनु आतंकवादविरुद्धको लडाइँ सकिनु नभएको बताएका छन्।

अमेरिकी सेना फिर्तीले इराकमा अमेरिकी सैन्य उपस्थितिको दुई दशकभन्दा लामो चरण अन्त्य गरेको छ। अमेरिकाले सन् २००३ मा इराकमा सैन्य हस्तक्षेप गरेको थियो भने सन् २०११ मा सेना फिर्ता गरेको थियो। ISIS को उदयपछि अमेरिकी सेना सन् २०१४ मा पुनः इराक फर्किएको थियो। अहिले अमेरिकी सेना फिर्ता भएपछि इराकले आफ्नो सुरक्षा व्यवस्थाको मुख्य जिम्मेवारी आफैं सम्हाल्नुपर्ने भएको छ। यसले इराकको आन्तरिक राजनीति, इरानको प्रभाव र क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलनमा कस्तो असर पार्छ भन्ने विषय आगामी दिनमा महत्वपूर्ण रहनेछ।