NepalSays/ फ्रान्स
युरोपेली संघले क्यानडासँगको सम्बन्धलाई नयाँ स्तरमा लैजाने प्रस्ताव अघि सारेको छ। युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयेनले बुधबार युरोपेली संसदमा आफ्नो वार्षिक State of the Union सम्बोधनका क्रममा क्यानडालाई EU को पहिलो ‘associate member’ बनाउन ढोका खोल्न चाहेको बताएकी हुन्। क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नी सो सम्बोधनमा उपस्थित थिए। भोन डेर लेयेनले EU र क्यानडाबीचको सम्बन्धलाई परम्परागत व्यापारिक साझेदारीभन्दा अघि बढाउँदै आर्थिक, प्राविधिक र सुरक्षा क्षेत्रमा व्यापक सहकार्य गर्नुपर्ने बताएकी छन्। प्रस्तावअन्तर्गत उन्नत उत्पादन, प्रविधि, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, ऊर्जा, महत्वपूर्ण खनिज, ब्याट्री, साइबर सुरक्षा तथा रक्षा उत्पादनजस्ता क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्ने योजना अघि सारिएको छ।

सम्पादकीय सारांश

Verified

EU अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयेनले क्यानडालाई पहिलो ‘associate member’ बनाउने प्रस्ताव गरेकी छन्।

‘Associate member’ को हैसियत हाल EU का सन्धिमा व्यवस्था गरिएको छैन।

प्रस्तावित साझेदारीमा प्रविधि, AI, ऊर्जा, रक्षा र महत्वपूर्ण खनिजमा सहकार्य समेटिनेछ।

क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले EU सँग ‘unique alliance’ निर्माण गर्ने इच्छा व्यक्त गरेका छन्।

प्रस्तावबारे २७ वटै EU सदस्य राष्ट्रको सहमति र थप वार्ता आवश्यक हुनेछ।

तर ‘associate member’ भन्ने हैसियत EU का हालका सन्धिमा औपचारिक रूपमा व्यवस्था गरिएको छैन। त्यसैले क्यानडालाई यस्तो हैसियत दिन नयाँ कानुनी तथा संस्थागत व्यवस्था आवश्यक पर्नेछ। प्रस्ताव अघि बढाउन EU का २७ सदस्य राष्ट्रबीच सहमति तथा थप वार्ता आवश्यक हुने Reuters ले जनाएको छ। क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले यसअघि नै EU सँग ‘unique alliance’ निर्माण गर्न चाहेको बताएका थिए। क्यानडाले अमेरिका केन्द्रित व्यापार निर्भरतालाई विविधीकरण गर्ने प्रयास गरिरहेका बेला युरोपसँग आर्थिक तथा रणनीतिक सम्बन्ध विस्तारलाई प्राथमिकता दिएको छ। EU र क्यानडाबीच हाल Comprehensive Economic and Trade Agreement (CETA) अन्तर्गत व्यापारिक सम्बन्ध कायम छ।

EU र क्यानडाबीचको प्रस्तावित सम्बन्धमा एकल बजारमा पहुँच, रक्षा सहकार्य र राजनीतिक निर्णय प्रक्रियामा सहभागिता कति हदसम्म हुनेछ भन्ने अझै स्पष्ट छैन। नर्वे र आइसल्यान्डजस्ता गैर-EU देशहरूले EU सँग विभिन्न क्षेत्रमा गहिरो आर्थिक सम्बन्ध राखे पनि क्यानडाका लागि प्रस्तावित ‘associate membership’ को स्वरूप नयाँ हुने भएकाले यसको संरचना आगामी वार्ताबाट तय हुने अपेक्षा गरिएको छ। यो प्रस्ताव EU–Canada सम्बन्धलाई व्यापारबाट आर्थिक सुरक्षा र रणनीतिक साझेदारीतर्फ विस्तार गर्ने प्रयासका रूपमा आएको छ। विशेषगरी AI, महत्वपूर्ण खनिज, ऊर्जा र रक्षा उत्पादनमा सहकार्य बढाउने विषयलाई दुवै पक्षले प्राथमिकता दिएका छन्।

EU र क्यानडाबीच थप छलफलका लागि आगामी अक्टोबर २९–३० मा मोन्ट्रियलमा हुने EU–Canada Summit महत्वपूर्ण चरण बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। त्यहाँ प्रस्तावित नयाँ साझेदारीको स्वरूप, सहकार्यका क्षेत्र र कानुनी संरचनाबारे थप छलफल हुन सक्नेछ।