NepalSays/ काठमाडौं

सम्पादकीय सारांश

Verified

डिल्ली हरिजनले माइतीघर मण्डलामा आमरण अनशन सुरु गरे।

समान कामको समान पारिश्रमिक मुख्य माग।

कार्यदलको प्रतिवेदन तत्काल कार्यान्वयन गर्न आग्रह।

सरकार निजी मेडिकल कलेजको दबाबमा परेको हो कि भन्ने प्रश्न।

इन्टर्न चिकित्सक र मेडिकल विद्यार्थीसँग ऐक्यबद्धताको अपिल।

एमबीबीएस–बीडीएस स्ट्राइपेन्ड एकरूपता अभियान नेपालका संयोजक डिल्ली हरिजनले इन्टर्न चिकित्सकका माग अझै पनि सम्बोधन नभएको भन्दै मंगलबारदेखि काठमाडौंको माइतीघर मण्डलामा आमरण अनशन सुरु गरेका छन्। बिहान १०:२५ बजेदेखि अनशनमा बसेका हरिजनले यो निर्णय कुनै व्यक्तिगत स्वार्थ वा आवेगका कारण नभई राज्यको निरन्तर बेवास्ता र ढिलासुस्तीका कारण लिनुपरेको बताएका छन्। उनले विगत करिब चार महिनादेखि शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय, स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय, चिकित्सा शिक्षा आयोग, सांसद तथा अन्य सरोकारवाला निकायसँग निरन्तर संवाद गरे पनि कुनै ठोस निर्णय हुन नसकेको गुनासो गरेका छन्। आन्दोलनभन्दा अघि आफूहरूले संवाद, सहमति र समाधानको बाटो रोजेको भए पनि सरकारबाट सकारात्मक प्रतिक्रिया नआएको उनको भनाइ छ। यसअघि शिक्षा तथा खेलकुदमन्त्रीको अध्यक्षतामा गठित कार्यदलले प्रतिवेदन तयार पारे पनि त्यसको कार्यान्वयन हुन नसकेको भन्दै उनले सरकारप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्।

हरिजनले आफ्नो वक्तव्यमा इन्टर्न चिकित्सकहरूले कुनै अतिरिक्त सुविधा नमागेको स्पष्ट पारेका छन्। उनीहरूको मुख्य माग "समान कामको समान पारिश्रमिक, श्रमको सम्मान र कार्यदलको प्रतिवेदनअनुसार तत्काल निर्णय" रहेको उल्लेख गरेका छन्। उनले चिकित्सा शिक्षा आयोगका अध्यक्ष प्रधानमन्त्री, सहअध्यक्ष शिक्षा मन्त्री, सहअध्यक्ष स्वास्थ्य मन्त्री तथा आयोगका पदाधिकारीसँग पटक–पटक आग्रह गर्दा पनि माग सम्बोधन नभएको बताएका छन्। करिब १२० दिनभन्दा बढी समय संवाद र प्रतीक्षामा बिताउँदा पनि सरकारले निर्णय नगरेको भन्दै उनले राज्य संयन्त्रको जिम्मेवारीमाथि प्रश्न उठाएका छन्।

अनशनको घोषणा गर्दै हरिजनले सरकार निजी मेडिकल कलेजहरूको दबाबमा परेको हो कि भन्ने गम्भीर प्रश्नसमेत उठाएका छन्। उनले हजारौँ इन्टर्न चिकित्सकको भविष्य अन्योलमा रहँदा पनि निर्णय हुन नसक्नु चिन्ताजनक भएको बताए। आफ्नै श्रम, अधिकार र सम्मानका लागि एक युवा चिकित्सकले जीवन दाउमा लगाउनुपर्ने अवस्था आउनु लोकतान्त्रिक मुलुकका लागि दुःखद भएको उनको भनाइ छ। उनले सरकारलाई भावनाभन्दा तथ्य र न्यायका आधारमा निर्णय गर्न आग्रह गरेका छन्।

हरिजनले कार्यदलको प्रतिवेदन तत्काल कार्यान्वयन गरी इन्टर्न चिकित्सकको पारिश्रमिक तथा श्रम अधिकार सुनिश्चित गर्न माग गरेका छन्। साथै नेपाल मेडिकल एसोसिएसन (एनएमए), नेपाल मेडिकल काउन्सिल (एनएमसी), वरिष्ठ चिकित्सक, मेडिकल कलेज, एमबीबीएस तथा बीडीएस इन्टर्न, मेडिकल विद्यार्थी, सञ्चारमाध्यम तथा न्यायप्रेमी नेपालीहरूलाई नैतिक समर्थन र ऐक्यबद्धता जनाउन अपिल गरेका छन्। उनले आन्दोलन कुनै व्यक्ति वा संस्थाविरुद्ध नभई न्यायपूर्ण श्रम अधिकारका लागि भएको स्पष्ट पारे।

सरकारको तर्फबाट भने यस विषयमा औपचारिक प्रतिक्रिया सार्वजनिक भएको छैन। आन्दोलनरत पक्षले सरकारबाट लिखित निर्णय र कार्यान्वयनको स्पष्ट प्रतिबद्धता नआएसम्म आमरण अनशन जारी रहने जनाएको छ। स्वास्थ्य तथा चिकित्सा शिक्षा क्षेत्रसँग सम्बन्धित यो आन्दोलनले इन्टर्न चिकित्सकको श्रम अधिकार, पारिश्रमिक र चिकित्सा शिक्षाको व्यवस्थापनबारे राष्ट्रिय बहसलाई थप तीव्र बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

— नेपालसेज | २०८३ साउन १९ गते, मंगलबार / 4 August 2026