नवरात्रिको दोस्रो दिन पूजा गरिने ब्रह्मचारिणीलाई तपस्या, धैर्य, अनुशासन र अटल संकल्पको प्रतीकका रूपमा मानिन्छ।
नेपालसेज/काठमाडौं
नवरात्रिको दोस्रो दिन हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले देवी ब्रह्मचारिणीको पूजा आराधना गर्छन्। नवदुर्गाका नौ स्वरूपमध्ये दोस्रो स्वरूपका रूपमा ब्रह्मचारिणीलाई मानिन्छ। धार्मिक परम्परामा उहाँलाई तपस्या, साधना, धैर्य र अटल संकल्पको प्रतीकका रूपमा व्याख्या गरिएको छ। ब्रह्मचारिणीको स्वरूप शान्त र साधनारत देखाइन्छ। ब्रह्मचारिणीलाई एक हातमा जपमाला र अर्को हातमा कमण्डलु धारण गरेको स्वरूपमा चित्रण गरिन्छ। जपमालाले साधना र आध्यात्मिक एकाग्रताको प्रतिनिधित्व गर्छ भने कमण्डलुलाई त्याग र संयमसँग जोडेर हेर्ने गरिन्छ।
ब्रह्मचारिणी नवदुर्गाको दोस्रो स्वरूप हुन्।
उहाँलाई तपस्या र साधनाको प्रतीकका रूपमा मानिन्छ।
ब्रह्मचारिणीको स्वरूपमा जपमाला र कमण्डलु देखाइन्छ।
देवी पार्वतीको कठोर तपस्यासँग ब्रह्मचारिणीको कथा जोडिन्छ।
उहाँको आराधना धैर्य, अनुशासन र संकल्पसँग सम्बन्धित छ।
धार्मिक कथाअनुसार देवी पार्वतीले भगवान् शिवलाई पति रूपमा प्राप्त गर्न कठोर तपस्या गर्नुभएको थियो। लामो समयसम्म कठिन साधना र संयम अपनाएको यही प्रसंग ब्रह्मचारिणीको स्वरूपसँग जोडिन्छ। ब्रह्मचारिणीको कथा केवल धार्मिक आस्थामा सीमित छैन। यसले कुनै लक्ष्य प्राप्त गर्न धैर्य, अनुशासन र निरन्तर प्रयास आवश्यक हुन्छ भन्ने जीवनदर्शन पनि प्रस्तुत गर्छ।
आजको तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको जीवनमा परिणाम तत्काल खोज्ने प्रवृत्ति बढिरहेको छ। यस्तो अवस्थामा ब्रह्मचारिणीको कथा आफ्नो लक्ष्यमा टिकिरहन, कठिन समय सहन र प्रयास जारी राख्नुपर्ने सन्देशका रूपमा बुझ्न सकिन्छ। नवरात्रिको दोस्रो दिन ब्रह्मचारिणीको आराधनाले नवदुर्गाको यात्रामा पहिलो दिनको सुरुवातपछि आउने साधना र तयारीको चरणलाई प्रतिनिधित्व गर्छ।
ब्रह्मचारिणीको प्रतीकात्मक अर्थ
जपमाला — साधना
एकाग्रता र निरन्तर प्रयासको प्रतीक।
कमण्डलु — संयम
त्याग र आत्मअनुशासनको संकेत।
तपस्या — धैर्य
लक्ष्य प्राप्तिका लागि कठिनाइ सहने शक्ति।
आजको सन्देश: “ठूलो लक्ष्यका लागि धैर्य पनि एउटा शक्ति हो।”
— नेपालसेज | प्रकाशित: २६ असोज २०८३ / October 12, 2026
प्रतिक्रिया दिनुहोस