काठमाडौं । मध्यपूर्वमा अमेरिका र इरानबीच जारी युद्धले नयाँ मोड लिएको छ। शुक्रबार अमेरिकी सेनाले इरानको दक्षिणी क्षेत्रमा रहेका महत्वपूर्ण रणनीतिक पूर्वाधारलाई लक्षित गर्दै हवाई आक्रमणलाई थप विस्तार गरेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। पछिल्लो आक्रमणमा पुल, विमानस्थल, रेलवे स्टेशन, विद्युत् पूर्वाधार तथा चाबहार बन्दरगाह क्षेत्रका संरचनामा क्षति पुगेको बताइएको छ। अमेरिकी प्रशासनले यी आक्रमणहरू इरानको सैन्य क्षमता कमजोर बनाउने उद्देश्यले गरिएको जनाएको छ भने इरानी पक्षले यसलाई नागरिक पूर्वाधारमाथिको आक्रमणको संज्ञा दिएको छ।

सम्पादकीय सारांश

Verified

अमेरिकाले इरानका रणनीतिक पूर्वाधारमा नयाँ हवाई आक्रमण गर्‍यो, जसमा पुल, विमानस्थल, बन्दरगाह तथा ऊर्जा संरचना लक्षित गरिएको बताइएको छ।

इरानले जवाफी कारबाहीस्वरूप अमेरिकी सैन्य अड्डा र सहयोगी मुलुकहरूतर्फ मिसाइल तथा ड्रोन प्रहार गरेको दाबी गरेको छ, जसले मध्यपूर्वमा तनाव थप बढाएको छ।

दुवै पक्षको सैन्य कारबाहीका कारण जनधनको क्षति भएको प्रारम्भिक विवरण सार्वजनिक भएको छ भने प्रभावित क्षेत्रमा विद्युत् र यातायात सेवा अवरुद्ध भएका छन्।

होर्मुज जलडमरूमध्य आसपासको सुरक्षा अवस्था थप जटिल बनेको छ, जसले विश्वव्यापी तेल आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा असर पर्ने चिन्ता बढाएको छ।

संयुक्त राष्ट्रसंघ र विश्वका प्रमुख शक्तिहरूले तत्काल संयमता अपनाउन आग्रह गर्दै युद्ध थप फैलिन नदिन कूटनीतिक पहल तीव्र बनाउन आह्वान गरेका छन्।

युद्धको प्रभाव विश्व अर्थतन्त्रमा देखिन थालेको छ, कच्चा तेलको मूल्य बढेको, अन्तर्राष्ट्रिय शेयर बजारमा दबाब परेको र ऊर्जा बजारमा अनिश्चितता बढेको विश्लेषण गरिएको छ।

इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार हर्मोजगान प्रान्तका केही पुल भत्किएका छन् भने इरानशहर विमानस्थल र बन्दर अब्बास आसपासका क्षेत्रमा पनि क्षति पुगेको छ। प्रारम्भिक विवरणअनुसार पछिल्ला आक्रमणमा कम्तीमा केही दर्जन मानिसको मृत्यु भएको र सयौं घाइते भएका छन्। विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध हुँदा दक्षिणी इरानका विभिन्न क्षेत्रमा जनजीवन प्रभावित भएको छ। अमेरिकी सेनाले भने आफ्नो अभियान इरानको सैन्य पूर्वाधार र रसद प्रणालीलाई लक्षित रहेको दाबी गरेको छ।

आक्रमणको जवाफस्वरूप इरानले खाडी क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डा तथा अमेरिकी सहयोगी मुलुकहरूतर्फ मिसाइल र ड्रोन प्रहार गरेको जनाएको छ। कतार, बहराइन, कुवेत, ओमान र जोर्डनतर्फ लक्षित आक्रमण गरिएको इरानी रिभोलुसनरी गार्ड (IRGC) ले दाबी गरेको छ। केही स्थानमा सैन्य तथा ऊर्जा पूर्वाधारमा क्षति पुगेको स्थानीय अधिकारीहरूले पुष्टि गरेका छन्। यससँगै होर्मुज जलडमरूमध्य आसपासको सुरक्षा अवस्था थप जटिल बनेको छ, जसले विश्वव्यापी तेल आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा प्रत्यक्ष असर पार्ने चिन्ता बढेको छ।

युद्धको पछिल्लो विस्तारसँगै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले तत्काल संयमता अपनाउन दुवै पक्षलाई आग्रह गरेको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघसहित विभिन्न मुलुकहरूले तनाव नियन्त्रणबाहिर गएमा मध्यपूर्व मात्र नभई विश्व अर्थतन्त्र, ऊर्जा बजार र अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षामा गम्भीर असर पर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। तेलको मूल्य पुनः उकालो लाग्न थालेको छ भने विश्व बजारमा लगानीकर्ताहरू पनि सतर्क बनेका छन्।