नेपालसेज/ काठमाडौ
महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक, अपाङ्गता भएका व्यक्ति तथा लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसङ्ख्यकलाई विपद्पछि संरक्षणदेखि आत्मनिर्भरतासम्म जोड्ने उद्देश्यले सरकारले ‘समुन्नति कार्यक्रम’ अघि बढाएको छ। बाढी, पहिरो तथा अन्य विपद्बाट प्रभावित नागरिकलाई तत्काल राहत र सहायतामा मात्र सीमित नराखी उनीहरूको जीविकोपार्जन पुनर्स्थापना, सीप विकास, रोजगारी, उद्यमशीलता तथा उत्पादन र बजारसँग आबद्ध गराउने कार्यक्रमको लक्ष्य रहेको छ।कार्यक्रमको प्रारम्भिक कार्यान्वयन रसुवा–त्रिशूली बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट सुरु गरिनेछ। प्रभावित व्यक्तिको आवश्यकता, जोखिम, क्षमता र सम्भावनाका आधारमा संरक्षण, जीविकोपार्जन तथा आर्थिक पुनर्लाभका कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछन्।

सम्पादकीय सारांश

Verified

विपद् प्रभावित लक्षित समुदायका लागि सरकारले ‘समुन्नति कार्यक्रम’ अघि बढाएको छ।

कार्यक्रमको प्रारम्भिक कार्यान्वयन रसुवा–त्रिशूली बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट सुरु गरिनेछ।

प्रभावितलाई नगद, बीउपूँजी, औजार तथा व्यवसाय पुनर्स्थापना सहायता उपलब्ध गराइनेछ।

सीप विकास, रोजगारी, उद्यमशीलता र बजार आबद्धतामार्फत आयआर्जन पुनर्स्थापना गरिनेछ।

बालबालिका भएका विपद् प्रभावित परिवारलाई आवश्यकता र जोखिमका आधारमा विशेष प्राथमिकता दिइनेछ।

‘समुन्नति कार्यक्रम’ आठ प्रमुख स्तम्भमा आधारित हुनेछ। जीविकोपार्जनका लागि नगद, बीउपूँजी तथा व्यवसाय पुनर्स्थापना सहायता उपलब्ध गराउने, आवश्यक औजार, उपकरण, मेसिन तथा उत्पादनका साधन उपलब्ध गराउने व्यवस्था गरिएको छ।त्यस्तै, व्यक्तिको क्षमता, रुचि र बजारको मागअनुसार सीप तथा रोजगारमूलक तालिम प्रदान गरिनेछ। तालिम प्राप्त तथा सीप भएका व्यक्तिलाई उपलब्ध रोजगारीका अवसरसँग जोड्ने र स्वरोजगारका लागि समेत सहजीकरण गरिनेछ।नयाँ उद्यम सुरु गर्न तथा विपद्बाट प्रभावित व्यवसाय पुनः सञ्चालन र विस्तार गर्न उद्यमशीलता तथा व्यवसाय विकास सहयोग उपलब्ध गराइनेछ। उत्पादन तथा उद्यमलाई बजार, खरिदकर्ता र मूल्य शृङ्खलासँग जोडेर दिगो आयआर्जनको आधार निर्माण गर्ने योजना पनि कार्यक्रममा समेटिएको छ।

व्यक्तिको अवस्था, क्षमता र सम्भावनाका आधारमा जीविकोपार्जन, रोजगारी तथा व्यवसायसम्बन्धी परामर्श र सहजीकरणसमेत गरिनेछ। विपद्पछि उत्पन्न हुन सक्ने संरक्षण जोखिम तथा लैङ्गिक हिंसा न्यूनीकरण गर्दै स्वास्थ्य, मनोसामाजिक, कानुनी, सुरक्षा तथा अन्य आवश्यक सेवासँग प्रभावितलाई जोडिनेछ।बालबालिका भएका विपद् प्रभावित परिवारलाई कार्यक्रममा विशेष प्राथमिकता दिइनेछ। परिवारमा रहेका बालबालिकाको संख्या, पारिवारिक अवस्था, आश्रित सदस्य तथा आर्थिक–सामाजिक जोखिमका आधारमा जीविकोपार्जन तथा पुनर्स्थापना सहायतामा आवश्यकताअनुसार थप सहयोग उपलब्ध गराउन सकिनेछ।

‘समुन्नति कार्यक्रम’ राहत वितरणमा मात्र सीमित नरहने बताइएको छ। प्रभावित नागरिकको तत्काल आवश्यकता सम्बोधन गर्दै उनीहरूको आयआर्जन र जीविकोपार्जन पुनर्स्थापना गरी आर्थिक रूपमा पुनः उभिने आधार निर्माण गर्ने कार्यक्रमको उद्देश्य रहेको छ।

कार्यक्रमको नीतिगत नेतृत्व मन्त्रालयले गर्नेछ भने संघ, प्रदेश तथा स्थानीय तहबीच समन्वय गरी प्रभावित समुदायको आवश्यकता र स्थानीय सम्भावनाअनुसार कार्यान्वयन गरिनेछ। नगद, बीउपूँजी, सीप, औजार तथा उपकरण, रोजगारी, उद्यमशीलता, व्यवसाय पुनर्स्थापना र बजार आबद्धतामार्फत प्रभावित नागरिकलाई आत्मनिर्भरताको बाटोमा जोड्ने लक्ष्य राखिएको छ।

नेपालसेज | प्रकाशित: २०८३ असोज २० / ६ अक्टोबर २०२६