NepalSays/ साउदी अरब

सम्पादकीय सारांश

Verified

ड्रोन आक्रमणपछि साउदी अरबले East-West तेल पाइपलाइन अस्थायी रूपमा बन्द गरेको छ।

उक्त पाइपलाइनबाट दैनिक करिब ४–५ मिलियन ब्यारेल तेल ढुवानी हुँदै आएको थियो।

इरान समर्थित हुथीले बाब अल-मन्देबको मायुन द्वीप कब्जा गरेको छ।

Red Sea र Strait of Hormuz दुवै क्षेत्रमा तेल तथा व्यापारिक जहाजको जोखिम बढेको छ।

ऊर्जा आपूर्ति प्रभावित हुने चिन्तासँगै विश्व तेल बजारमा थप दबाब परेको छ।

मध्यपूर्वमा जारी युद्ध थप फैलिँदै जाँदा विश्व ऊर्जा आपूर्तिमा नयाँ जोखिम देखिएको छ। साउदी अरबले ड्रोन आक्रमणपछि आफ्नो महत्वपूर्ण East-West तेल पाइपलाइन अस्थायी रूपमा बन्द गरेको छ भने यमनका इरान समर्थित हुथी विद्रोहीले Red Sea को प्रवेशद्वार मानिने मायुन द्वीप कब्जा गरेका छन्। करिब १ हजार २०० किलोमिटर लामो East-West पाइपलाइन साउदी अरबका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण वैकल्पिक तेल निर्यात मार्ग हो। Strait of Hormuz मा युद्धका कारण अवरोध उत्पन्न भएपछि पछिल्ला महिनामा साउदीले यही पाइपलाइनमार्फत आफ्नो तेललाई Red Sea हुँदै विश्व बजारमा पठाउँदै आएको थियो।

Reuters का अनुसार पाइपलाइनबाट दैनिक करिब ४ देखि ५ मिलियन ब्यारेल तेल ढुवानी हुँदै आएको थियो, जुन विश्वको कुल तेल आपूर्तिको करिब ४–५ प्रतिशत बराबर हो। त्यसैले पाइपलाइन लामो समय बन्द रह्यो भने विश्व बजारमा तेल आपूर्तिको दबाब थप बढ्न सक्छ। साउदी अधिकारीहरूका अनुसार इराकबाट आएका ड्रोनले Riyadh र Medina क्षेत्रमा रहेको पाइपलाइनलाई लक्षित गरेका थिए। आक्रमणबाट मानवीय क्षति र संरचनामा क्षति पुगेपछि सुरक्षाका लागि पाइपलाइन बन्द गरिएको हो। आक्रमणको जिम्मेवारी भने अहिलेसम्म कुनै समूहले औपचारिक रूपमा लिएको छैन।

यसैबीच यमनका हुथी विद्रोहीले मायुन द्वीप, जसलाई Perim Island पनि भनिन्छ, आफ्नो नियन्त्रणमा लिएका छन्। यो द्वीप Bab el-Mandeb जलडमरूमध्यको बीचमा अवस्थित छ, जहाँबाट Red Sea र Suez Canal हुँदै युरोपतर्फ जाने महत्वपूर्ण समुद्री व्यापारिक मार्ग सञ्चालन हुन्छ। मायुन द्वीपको नियन्त्रणले हुथीलाई समुद्री मार्गमाथि थप रणनीतिक पहुँच दिने चिन्ता बढेको छ। विश्व व्यापारका लागि महत्वपूर्ण Bab el-Mandeb क्षेत्रमा कुनै पनि नयाँ सैन्य गतिविधिले तेल ट्यांकर, मालवाहक जहाज र अन्य व्यापारिक पानीजहाजको सुरक्षामा असर पार्न सक्छ। 

यसअघि नै Strait of Hormuz मा जारी तनावका कारण विश्व ऊर्जा बजार दबाबमा छ। अब Red Sea तर्फ पनि जोखिम बढेपछि मध्यपूर्वबाट एसिया, युरोप र अन्य बजारतर्फ जाने तेल तथा सामानको ढुवानी थप महँगो र जोखिमपूर्ण बन्न सक्ने सम्भावना छ। साउदी अरबले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग सुरक्षा सहयोगबारे छलफल गरे पनि अमेरिकाले तत्काल प्रत्यक्ष सैन्य हस्तक्षेप नगरी खुफिया सहयोगमा सीमित रहने संकेत दिएको Reuters ले जनाएको छ। यसले क्षेत्रीय युद्ध थप जटिल बन्दै गएको देखाएको छ।

मध्यपूर्वमा तेल उत्पादन र ढुवानीका दुई प्रमुख मार्ग एकै समयमा जोखिममा पर्न थालेपछि यसको प्रभाव विश्व अर्थतन्त्रसम्म पुग्न सक्ने चिन्ता बढेको छ। ऊर्जा मूल्य बढेमा यातायात, उत्पादन र उपभोक्ता बजारमा समेत महँगीको दबाब थपिन सक्छ।