रुस–युक्रेन युद्धमा उत्तर कोरियाको सैन्य संलग्नता थप नयाँ चरणमा प्रवेश गरेको युक्रेनी गुप्तचरको दाबी छ। युक्रेनी रक्षा गुप्तचरका उपप्रमुख मेजर जनरल वादिम स्किबित्स्कीका अनुसार रुसमा तैनाथ नयाँ उत्तर कोरियाली सैन्य समूहमा करिब ८,५०० जना छन्। उनीहरूमध्ये करिब ४०० जना ड्रोन अपरेटर रहेको बताइएको छ। यीमध्ये केहीले यसअघि रुससँगको सैन्य सहकार्यका क्रममा ड्रोनसम्बन्धी अनुभव हासिल गरिसकेको युक्रेनी पक्षको दाबी छ।

सम्पादकीय सारांश

Verified

 

युक्रेनी गुप्तचरका अनुसार नयाँ समूहमा करिब १,००० इन्जिनियर तथा डिमाइनर पनि छन्। अधिकांश उत्तर कोरियाली सैनिक रुसको कुर्स्क क्षेत्रमा तैनाथ रहेको बताइएको छ। ड्रोन अपरेटरहरूको मुख्य भूमिका निगरानी र ड्रोनमार्फत सम्भावित आक्रमणमा सहयोग गर्नु हुन सक्ने युक्रेनी अधिकारीहरूले बताएका छन्। यद्यपि उनीहरू युक्रेनको भूभागमै प्रवेश गरेर प्रत्यक्ष लडाइँमा सहभागी हुने सम्भावना कम रहेको युक्रेनी गुप्तचरको आकलन छ।

ड्रोन अपरेटर किन महत्वपूर्ण?

रुस–युक्रेन युद्धमा ड्रोन युद्धको भूमिका पछिल्ला वर्षहरूमा तीव्र रूपमा बढेको छ। निगरानी, लक्ष्य पहिचानदेखि प्रत्यक्ष आक्रमणसम्म ड्रोनको प्रयोग व्यापक बनेको छ। यस्तो अवस्थामा उत्तर कोरियाली ड्रोन अपरेटरहरूलाई रुसमा तैनाथ गर्नुले प्योङयाङले मस्कोलाई उपलब्ध गराउने सैन्य सहयोग केवल सैनिक र गोलाबारुदमा सीमित नरहेको संकेत दिन्छ।

युक्रेनी गुप्तचरका अनुसार यी ड्रोन अपरेटरहरूले युक्रेनभित्रका लक्ष्यको निगरानी तथा आक्रमणमा प्रयोग हुने सम्भावना छ। यसले रुसी सेनालाई अग्रपंक्तिमा थप जनशक्ति परिचालन गर्न सहज बनाउन सक्छ। पछाडिका क्षेत्रमा उत्तर कोरियाली जनशक्तिले केही जिम्मेवारी लिएमा रुसी सैनिकलाई आक्रमणकारी मोर्चामा सार्न सकिने युक्रेनी पक्षको मूल्यांकन छ।

८,५०० सैनिकमध्ये को–को छन्?

उपलब्ध युक्रेनी गुप्तचर विवरणअनुसार नयाँ उत्तर कोरियाली समूहमा विभिन्न विशेषज्ञता भएका सैनिक छन्।

यो विवरण युक्रेनी गुप्तचर अधिकारीहरूको आकलनमा आधारित हो र स्वतन्त्र रूपमा सबै विवरण पुष्टि भएको छैन।

रुसलाई थप सैनिक उपलब्ध गराउने सम्भावना

युक्रेनी गुप्तचर अधिकारी स्किबित्स्कीले रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनलाई थप सैनिक उपलब्ध गराउन आग्रह गर्न सक्ने बताएका छन्। उनका अनुसार सम्भावित माग ५० हजारसम्म सैनिकको हुन सक्छ। तर उत्तर कोरियाले ठूलो संख्यामा थप सैनिक पठाउने विषयमा सार्वजनिक रूपमा अस्वीकार गर्दै आएको छ। किम जोङ उनकी बहिनी तथा वरिष्ठ अधिकारी किम यो जोङले यसअघि यस्ता दाबीलाई निराधार भनेकी थिइन्।

युक्रेनी गुप्तचरका अनुसार हालसम्म करिब २५ हजार उत्तर कोरियाली सैन्य जनशक्ति रुसमा तैनाथ वा रोटेसनमार्फत परिचालित भइसकेको अनुमान छ। उत्तर कोरियाले सन् २०२५ अप्रिलमा आफ्ना सैनिकले रुसलाई सहयोग गरिरहेको औपचारिक रूपमा स्वीकार गरेको थियो।

ड्रोन मात्र होइन, क्षेप्यास्त्र सहयोग पनि

रुसलाई उत्तर कोरियाले उपलब्ध गराउँदै आएको सैन्य सहयोग ड्रोन जनशक्तिमा मात्र सीमित छैन। युक्रेनी गुप्तचरका अनुसार उत्तर कोरियाले रुसलाई KN-23 र KN-24 ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र पनि उपलब्ध गराएको छ।

स्किबित्स्कीका अनुसार सन् २०२५ अगस्टअघि कम्तीमा १५० वटा KN-23/KN-24 क्षेप्यास्त्र रुसमा पठाइएको थियो र थप १२० वटा दिने प्रतिबद्धता थियो। तीमध्ये ४० वटा रुस पुगेको उनको दाबी छ। युक्रेनी पक्षले जुलाई ३० मा क्रिभी रिह नजिकैको रादुश्नेमा भएको आक्रमणमा यिनैमध्ये दुईवटा क्षेप्यास्त्र प्रयोग भएको हुन सक्ने बताएको छ। उक्त आक्रमणमा एउटै परिवारका कम्तीमा चार बालबालिकाको मृत्यु भएको दाबी गरिएको छ।

त्यस्तै, करिब ९० उत्तर कोरियाली विशेषज्ञ रुसको भोरोनेझ क्षेत्रमा क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपणमा सहयोग गर्न पठाइएको युक्रेनी गुप्तचरको दाबी छ। यसको बदलामा उत्तर कोरियाले रुसबाट हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीसम्बन्धी प्रविधि तथा उपकरण प्राप्त गरिरहेको बताइएको छ।

मस्को–प्योङयाङ सम्बन्धको नयाँ आयाम

रुस र उत्तर कोरियाबीचको सैन्य सम्बन्ध सन् २०२४ पछि तीव्र रूपमा विस्तार भएको हो। दुई देशबीच भएको पारस्परिक रक्षा सहकार्यले सैन्य सहयोगलाई थप संस्थागत आधार दिएको छ। त्यसपछि उत्तर कोरियाली सैनिक, गोलाबारुद र क्षेप्यास्त्र रुसको युद्ध प्रयाससँग जोडिएको रिपोर्टहरू सार्वजनिक हुँदै आएका छन्।

अहिले ड्रोन सञ्चालनका लागि विशेषज्ञ जनशक्ति र इन्जिनियरिङ समूहसमेत रुस पठाइएको दाबीले यो सहकार्य अर्को चरणमा पुगेको संकेत गर्छ। यसले युद्धमा प्रत्यक्ष सैनिक सहभागिताभन्दा बाहिर प्राविधिक, ड्रोन र सैन्य रसद सहयोगको दायरा विस्तार भएको देखाउँछ।

यद्यपि उत्तर कोरियाली ड्रोन अपरेटरहरूले युक्रेनभित्र कुन स्थान वा कुन लक्ष्यमा काम गर्नेछन् भन्नेबारे विस्तृत जानकारी सार्वजनिक गरिएको छैन। त्यसैले हालका दाबीलाई युक्रेनी गुप्तचरको आकलनका रूपमा बुझ्नुपर्ने हुन्छ।

यसको अर्थ के हो?

रुस–उत्तर कोरिया सहकार्य अब सैनिक संख्या थप्ने तहबाट प्राविधिक युद्ध क्षमतातर्फ पनि अघि बढिरहेको संकेत देखिएको छ। करिब ४०० ड्रोन अपरेटरको उपस्थितिले रुसको निगरानी तथा ड्रोन युद्ध क्षमतामा थप जनशक्ति उपलब्ध गराउन सक्छ। त्यस्तै, करिब १,००० इन्जिनियर तथा डिमाइनरले रुसको पछिल्लो क्षेत्रको सैन्य व्यवस्थापनमा सहयोग पुर्‍याउन सक्छन्।

यसको अर्को रणनीतिक प्रभाव भनेको रुसी सेनाका आफ्ना सैनिकलाई पछाडिका जिम्मेवारीबाट हटाएर अग्रपंक्तिमा परिचालन गर्ने सम्भावना हो। युक्रेनी गुप्तचरले पनि नयाँ उत्तर कोरियाली समूहको सम्भावित भूमिकालाई यही दृष्टिले व्याख्या गरेको छ।

मुख्य स्रोत: CNN International, 21 August 2026। CNN को रिपोर्टमा उद्धृत युक्रेनी रक्षा गुप्तचरका उपप्रमुख वादिम स्किबित्स्कीका दाबीलाई अन्य उपलब्ध रिपोर्टसँग क्रस-चेक गरिएको छ। CNN को मूल पृष्ठ प्रत्यक्ष रूपमा पहुँचयोग्य नभएकाले यहाँ समान विवरण प्रकाशित गरेका अन्य विश्वसनीय रिपोर्टहरूलाई पनि आधार बनाइएको छ।