नेपालसेज | काठमाडौं ।
नेपालमा दैनिक उपभोग्य वस्तु तथा सेवाको मूल्यवृद्धि तीव्र बनेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो दुई महिनाको आर्थिक तथा वित्तीय अवस्थासम्बन्धी प्रतिवेदनअनुसार, २०८३ भदौको मध्यसम्म वार्षिक उपभोक्ता मुद्रास्फीति ६.३४ प्रतिशत पुगेको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो मुद्रास्फीति १.८७ प्रतिशत थियो भने चालु आर्थिक वर्षको साउनको मध्यसम्म ५.९६ प्रतिशत रहेको थियो। यसले अघिल्लो वर्षको तुलनामा उपभोक्ताले दैनिक वस्तु तथा सेवाका लागि बढी खर्च गर्नुपर्ने अवस्था देखाएको छ।

सम्पादकीय सारांश

Verified

वार्षिक उपभोक्ता मुद्रास्फीति ६.३४ प्रतिशत पुग्यो।

एक वर्षअघि सोही अवधिमा मुद्रास्फीति १.८७ प्रतिशत थियो।

घिउ तथा खाने तेलको मूल्य १६.६८ प्रतिशत बढ्यो।

फलफूल १५.९९ प्रतिशत र चिनी तथा चिनीजन्य वस्तु १२.१४ प्रतिशत महँगिए।

यातायात खर्चमा १२.७७ प्रतिशत मूल्यवृद्धि देखियो।

राष्ट्र बैंकको तथ्यांकअनुसार खाद्यवस्तुको मूल्यवृद्धिमा खाने तेल, फलफूल, चिनी, मासु तथा माछालगायत वस्तुको योगदान देखिएको छ। घिउ तथा खाने तेलको मूल्य वार्षिक रूपमा १६.६८ प्रतिशत बढेको छ भने फलफूल १५.९९ प्रतिशत र चिनी तथा चिनीजन्य वस्तु १२.१४ प्रतिशत महँगिएका छन्। मासु तथा माछाको मूल्य ७.३४ प्रतिशत र तरकारीको मूल्य ७.०७ प्रतिशत बढेको छ। यस्ता वस्तु अधिकांश घरपरिवारको नियमित उपभोगमा पर्ने भएकाले मूल्यवृद्धिले मासिक बजेट व्यवस्थापनमा दबाब पार्न सक्छ।

खाद्यान्नबाहेक यातायात खर्चमा समेत उल्लेख्य वृद्धि देखिएको छ। प्रतिवेदनअनुसार यातायात समूहको मूल्यसूचक वार्षिक रूपमा १२.७७ प्रतिशत बढेको छ। लत्ताकपडा तथा जुत्ताचप्पलको मूल्य ७.०६ प्रतिशत र घरायसी उपकरण तथा सामग्रीको मूल्य ६.०१ प्रतिशत बढेको छ। यातायातको लागत बढ्दा सार्वजनिक यातायात प्रयोग गर्ने यात्रु, सामान ढुवानी गर्ने व्यवसाय र दैनिक आवतजावतमा निर्भर कामदार प्रभावित हुन सक्छन्। यद्यपि, मूल्यसूचकमा भएको वृद्धि र प्रत्येक व्यक्तिले वास्तविक रूपमा तिर्ने रकम फरक हुन सक्छ।

क्षेत्रगत तथ्यांकमा ग्रामीण क्षेत्रमा मुद्रास्फीति ६.७८ प्रतिशत र सहरी क्षेत्रमा ६.१९ प्रतिशत रहेको छ। प्रदेशगत रूपमा मधेश प्रदेशमा सबैभन्दा बढी ७.४८ प्रतिशत मुद्रास्फीति देखिएको छ भने सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सबैभन्दा कम ५.१६ प्रतिशत रहेको छ। भौगोलिक अवस्थाअनुसार तराई क्षेत्रमा मुद्रास्फीति ६.८९ प्रतिशत, पहाडी क्षेत्रमा ६.४१ प्रतिशत र हिमाली क्षेत्रमा ५.६९ प्रतिशत रहेको प्रतिवेदनलाई New Business Age ले उद्धृत गरेको छ।

मूल्यवृद्धिले आम्दानीको तुलनामा खर्च छिटो बढेमा परिवारको वास्तविक क्रयशक्ति कमजोर बनाउन सक्छ। विशेषगरी निश्चित मासिक आम्दानी भएका कर्मचारी, न्यून आय भएका परिवार र दैनिक ज्यालामा निर्भर व्यक्तिका लागि खाद्यान्न तथा यातायातको खर्च बढ्नु चुनौतीपूर्ण हुन सक्छ। अब मुद्रास्फीतिको गति नियन्त्रण गर्न आपूर्ति व्यवस्था, ढुवानी लागत, बजार अनुगमन र मौद्रिक नीतिले कस्तो भूमिका खेल्छ भन्ने विषय महत्त्वपूर्ण हुनेछ।