NepalSays/ वासिङ्टन 
अमेरिकाले चीनसँग बढ्दो कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रतिस्पर्धाका बीच आफ्ना साझेदार राष्ट्रलाई स्पष्ट पक्ष रोज्न दबाब दिने तयारी गरेको छ। अमेरिकी नेतृत्वमा रहेको एआई तथा प्रविधि सहकार्यमा सहभागी देशले चीनको प्रतिस्पर्धी पहलमा पनि सदस्यता लिएमा भविष्यमा अमेरिकी नेतृत्वको गठबन्धनबाट बाहिरिन सक्ने चेतावनी दिन लागिएको हो। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले तयार पारेको आन्तरिक मस्यौदा पत्रमा एउटै समयमा परस्पर प्रतिस्पर्धी पहलमा सहभागी हुनु अमेरिकी सहकार्यको प्रतिबद्धतासँग मेल नखाने उल्लेख गरिएको छ। अमेरिकाले पछिल्लो वर्ष Pax Silica पहल अघि बढाएको थियो। यसको उद्देश्य एआई मोडल, सेमिकन्डक्टर र महत्वपूर्ण खनिजलगायत रणनीतिक प्रविधिका आपूर्ति शृंखलालाई सुरक्षित र बलियो बनाउनु हो। जापान, अस्ट्रेलिया, दक्षिण कोरिया र कजाखस्तानलगायत करिब दुई दर्जन देश यस पहलसँग जोडिएका छन्।

सम्पादकीय सारांश

Verified

अमेरिकाले एआई प्रतिस्पर्धामा साझेदार राष्ट्रलाई अमेरिका वा चीनमध्ये पक्ष रोज्न दबाब दिने तयारी गरेको छ।

अमेरिकी नेतृत्वको Pax Silica पहलमा सहभागी राष्ट्रलाई चिनियाँ प्रतिस्पर्धी पहलमा सामेल नहुन भनिनेछ।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले ३५ देशलाई लक्षित गर्दै चेतावनीसहितको पत्र तयार गरेको छ।

कजाखस्तान हाल अमेरिकी र चिनियाँ दुवै पहलमा सहभागी भएको एक मात्र ज्ञात देश हो।

चीनका ओपन-वेट एआई मोडल तीव्र रूपमा अघि बढिरहेका बेला अमेरिका–चीन प्रविधि प्रतिस्पर्धा थप चर्किएको छ।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयको मस्यौदा पत्र ३५ देशलाई पठाउने तयारी गरिएको छ। ती देशले जुनमा अमेरिकासँग एआईसम्बन्धी AI Opportunity Statement मा हस्ताक्षर गरेका थिए। वासिङ्टनले यसलाई एआई मोडल, चिप्स, महत्वपूर्ण खनिज र सम्बन्धित प्रविधिमा सहकार्य विस्तार गर्ने आधारका रूपमा अघि बढाइरहेको छ।

अमेरिकाको चिन्ता विशेषगरी कजाखस्तानलाई लिएर देखिएको छ। कजाखस्तान अमेरिकी नेतृत्वको Pax Silica मा सहभागी हुनुका साथै चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले जुलाईमा अघि सारेको World Artificial Intelligence Cooperation Organization मा पनि सहभागी भएको बताइएको छ। कजाखस्तान महत्वपूर्ण खनिजको सम्भावित स्रोत भएकाले यसको दोहोरो आबद्धताले वासिङ्टनको ध्यान तानेको हो।

चीनले पछिल्लो समय ओपन-वेट एआई प्रविधिमा तीव्र प्रगति गरिरहेको छ। अमेरिकाले चीनलाई एआईका लागि आवश्यक स्रोत, प्रविधि र अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारीमा पहुँच सीमित गर्दै आफ्नो नेतृत्व कायम राख्न खोजिरहेको छ। यसले एआई प्रतिस्पर्धालाई केवल प्रविधिको विषय नभई आर्थिक, रणनीतिक र राष्ट्रिय सुरक्षासँग जोडिएको भू–राजनीतिक प्रतिस्पर्धामा परिणत गरिरहेको छ।

अमेरिकी मस्यौदा पत्रमा कुनै देशले Pax Silica मा सहभागिता जनाउनु केवल औपचारिक सदस्यता नभई रणनीतिक प्रतिबद्धता भएको तर्क गरिएको छ। त्यसैले अमेरिकी पहलसँग अपेक्षा बाझिने प्रतिस्पर्धी गठबन्धनमा एकैसाथ सहभागी हुन नसकिने संकेत गरिएको छ। यसले आगामी दिनमा अमेरिका र चीनबीचको एआई प्रतिस्पर्धामा अन्य देशमाथि पनि कूटनीतिक दबाब बढ्न सक्ने देखाएको छ।