NepalSays/ नुवाकोट — गत भदौमा रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीपछि त्रिशूली नदीको बहाव बढ्दा नुवाकोटको तारकेश्वर गाउँपालिकाअन्तर्गत तारुकाघाट र दर्शनटार क्षेत्रमा नदी कटान तीव्र भएको छ। त्रिशूली नदीले बस्ती नजिकैको जमिन तथा खेतबारी कटान गर्न थालेपछि दर्जनौँ घर जोखिममा परेका छन्। केही घरहरूमा नदीले आंशिक क्षति पुर्‍याइसकेको स्थानीयले बताएका छन्। नदीको बहाव बढ्दै जाँदा कटान बस्ती र खेतीयोग्य जमिनतर्फ फैलिँदै गएको छ। यसले नदी किनारमा बसोबास गर्ने परिवारमा घरबार नै बग्ने त्रास बढाएको छ। प्रभावित क्षेत्रमा तत्काल सुरक्षाका उपाय नअपनाए थप क्षति हुन सक्ने स्थानीयको चिन्ता छ।

सम्पादकीय सारांश

Verified

तारुकाघाट र दर्शनटार क्षेत्रमा त्रिशूली नदीको कटान तीव्र भएको छ।

दर्जनौँ घर जोखिममा परेका छन् भने केही घर आंशिक रूपमा बगिसकेका छन्।

नदी किनारका खेतबारी तथा अन्य संरचनामा समेत क्षति पुग्ने जोखिम बढेको छ।

बाढीपछि थुप्रिएको ढुंगा, बालुवा र माटोले नदीको धार परिवर्तन हुँदा कटान थप बढेको स्थानीयको भनाइ छ।

प्रभावित क्षेत्रमा तत्काल तटबन्ध, सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण र दीर्घकालीन नदी नियन्त्रण योजना आवश्यक देखिएको छ।

त्रिशूली नदीको कटान धादिङको गल्छी हुँदै नुवाकोटको देवीघाटधाम पुग्ने सडक आसपासका क्षेत्रमा समेत देखिएको छ। नदी किनारमा रहेका घर, खेतबारी तथा अन्य संरचना कटानको जोखिममा परेका छन्। नदीको बहाव निरन्तर बढ्दा किनारको जमिन कमजोर हुँदै गएको स्थानीयको भनाइ छ। उनीहरूले जोखिमयुक्त क्षेत्रमा तत्काल तटबन्ध निर्माण तथा नदी किनार संरक्षणका काम अघि बढाउन माग गरेका छन्।

बाढीपछि त्रिशूली नदीमा ढुंगा, बालुवा तथा माटो थुप्रिँदा कतिपय स्थानमा नदीको धारसमेत परिवर्तन भएको स्थानीयले बताएका छन्। नदीको पुरानो धार परिवर्तन हुँदा केही क्षेत्रमा पानी नयाँ दिशातर्फ बग्न थालेको र त्यसले किनार कटान थप बढाएको उनीहरूको बुझाइ छ। नदीको धार र बहावको अवस्थाबारे प्राविधिक अध्ययन गरी जोखिमयुक्त क्षेत्र पहिचान गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।

कटानबाट प्रत्यक्ष जोखिममा परेका परिवारलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गर्नुपर्ने मागसमेत उठेको छ। तत्कालका लागि जोखिमयुक्त घर तथा संरचनाको पहिचान, सुरक्षित स्थानको व्यवस्थापन र आवश्यक सुरक्षा प्रबन्ध गर्नुपर्ने स्थानीयको भनाइ छ। दीर्घकालीन रूपमा भने नदी नियन्त्रण, तटबन्ध निर्माण तथा नदी किनार व्यवस्थापनका लागि योजनाबद्ध कार्यक्रम आवश्यक देखिएको छ।

भोटेकोशीमा आएको बाढीपछि त्रिशूली नदी आसपासका विभिन्न क्षेत्रमा भएको क्षतिको यकिन विवरण संकलन तथा जोखिमयुक्त बस्तीको पहिचान गर्नुपर्ने अवस्था छ। स्थानीय तह, जिल्ला प्रशासन तथा सम्बन्धित प्राविधिक निकायले प्रभावित क्षेत्रको स्थलगत निरीक्षण गरी तत्कालीन र दीर्घकालीन सुरक्षाका उपाय अघि बढाउनुपर्ने देखिन्छ। नदी कटानको अवस्था थप गम्भीर बन्न नदिन जोखिम क्षेत्रमा निगरानी बढाउनुका साथै प्रभावित परिवारको सुरक्षा र नदी किनार संरक्षणलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने स्थानीयको माग छ।